जळगाव ः पंजाब राज्याला (Punjab) पारंपारीक संस्कृती (Culture), वेशभुषा, बोलिभाषा सोबत ऐतिहासिक वार्सा मोठा लाभला आहे. या राज्यातील जालंधर ( Jalandhar) हे मुख्य शहरांपैकी एक आहे. हे शहर लेदर आणि खेळाचे साहित्य वस्तू उत्पादनात हे शहर प्रसिध्द आहे. पंजाबमधील जुन्या शहरांपैकी जालंधर हे शहर असून येथे धार्मिक आणि ऐतिहासिक महत्त्व आहे. तर चला जाणून घ्या शहराबद्दल..

शहराचे जालंधर नाव असे पडले

जालंधर नावाला ऐतिहासिक महत्व असून या शहराचे नाव जालंधर ठेवण्यात आले. भगवान शंकराच्या शरीरातून उदयास आलेल्या एक राक्षसाचे हे नाव आहे. काही मान्यतेनुसार जालंधरचा अर्थ 'पाण्याखाली' आहे. सतलज आणि बियास नद्यांचा संगम याच ठिकाणी होतो. म्हणून या शहराचे नाव जालंधर पडले आहे. बर्‍याच ऐतिहासिक अवशेषांनुसार असे मानले जाते की जालंधर हा सिंधू संस्कृतीचा एक भाग होता. १९४७ मध्ये देशाचे विभाजन झाल्यानंतर येथे मोठ्या प्रमाणात हिंसाचार, दंगली झाल्या. येथील मुस्लीम लोकसंख्या पाकिस्तानमध्ये गेली. आणि पाकिस्तानातून मोठ्या संख्येने शीख आणि हिंदू बांधव येथे स्थायिक झाले.

श्री देवी तालाब' मंदिर

जालंधर येथील 'श्री देवी तालाब' हे प्रसिद्ध धार्मिक स्मळ आहे. हे तीर्थक्षेत्र सिद्ध शक्तीपीठाचा इतिहास आहे. येथे १०० पवित्र तलावांमध्ये श्री देवी तालाब यांचे नाव घेतले गेले आहे. जालंधरमध्ये 12 तलाव असायचे ज्यामध्ये 'श्री देवी तालाब' देवीच्या पायाजवळ होते. तलवाता आंघोळ केल्यास दु: ख आणि चिंता दूर होते असे म्हणतात. हे मंदिर २०० वर्ष जुने आहे हे शक्तीपीठांपैकी एक आहे.

सेंट मेरी कॅथेड्रल चर्च
भारताच्या स्वातंत्र्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या हुतात्म्यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ जंग-ए-आझादी स्मारक तयार केले आहे. येथे एक संग्रहालय देखील असून याचे 19 ऑक्टोबर 2014 रोजी पंजाबचे मुख्यमंत्री प्रकाशसिंग बादल यांच्या हस्ते या उद्घाटन झाले. संपूर्ण स्मारक स्वातंत्र्यसैनिकांची माहिती येथे आहे. 25 एकर जागेवर हे पसरलेले आहे. हे स्मारक घुमटाच्या आकारात बनविलेले आहे.

शिव मंदिर

हिंदू-मुस्लिम एक्याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे जालंधरचे शिव मंदिर आहे. हे मंदिर गुरु मंडी जवळ, इमाम नासिर कबर येथे आहे. हे मंदिर नवाब सुलतानपूर लोदी यांनी बनवले होते. या मंदिराच्या बांधकाम तुम्ही बघीतल्यास तुम्हाला कळेल की त्याच्या बांधण्यात हिंदू आणि मुस्लिम या दोन्ही कला शैलींचा दिसून येतील. मंदिराचे मुख्य प्रवेशद्वार मशिदीसारखे बनविलेले आहे तर आतील वास्तुकला हिंदू कले नुसार आहे.

इमाम नासिर मशिदी
जालंधरच्या ग्रँड ट्रंक रोडवर इमाम नासिर मशिदी आहे. ही मशिद 800 वर्ष जुनी असल्याचे समजते आणि बाबा फरीदने येथे आश्रय घेतला असे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. कृपया सांगा की बाबा फरीद (शेख फरीद) किंवा ख्वाजा फरीदउद्दीन मसूद गंज शकर सूफी संत होते. ते 12 व्या शतकात पंजाबमधील महान संतांपैकी एक मानले जातात. यासाठी दरवर्षी हजारो भाविक दर्शनासाठी येतात. या ठिकाणची लोकप्रियता पाकिस्तानपर्यंत विस्तारली आहे.