कापडणे (जि. धुळे) : शेती मोठ्या प्रमाणात यांत्रिक पद्धतीने होऊ लागली आहे. त्यामुळे बैलजोड्यांचे प्रमाण पूर्वीपेक्षा ७० टक्के कमी झाले आहे. बहुतांश शेतकरी हंगामी बैलजोड्या पाळत आहेत. हंगाम संपला म्हणजे बाजाराची वाट धरतात. या बैलजोड्या साधारण ५० ते ६० हजारापर्यंतच्या असतात.

महागड्या बैलजोड्या पाळणे आता दुर्मिळ झाले आहे. मात्र येथील निवृत्त मुख्याध्यापक सुनील पवार व युवा शेतकरी मुन्ना पवार यांना लाखाची नव्हे, तर तब्बल सव्वादोन लाखांची बैलजोडी पाळण्याचा छंद जडला आहे. म्हणतात ना हौसेला मोल नसते. (hobby of rearing pair of Khillari bullocks worth two quarter lakhs of farmer from dhule latest marathi news)

येथील निवृत्त मुख्याध्यापक सुनील पवार व त्यांचे पुत्र मुन्ना पवार आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साह्याने शेती करतात. यंत्राच्या साह्याने शेती करणे परवडणारे आहे, पण शेतीला बैलजोडीची पारंपरिक जोड देणे आवश्यक आहे.

तरच शेती पूर्णत्वास येते, असे दोन्ही पितापुत्रांचे मत आहे. त्यानुसार त्यांनी आजही बैलजोडी टिकवून ठेवली आहे. त्यांनी लाखाची नव्हे, तर तब्बल सव्वादोन लाखांची बैलजोडी पाळली आहे. त्यांच्या देखभालीसाठी ते मोठा खर्च करतात.

शेतीची अधिक कामेही या बैलजोडीने करवून घेतात. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी पाच ते सहा बैलजोड्या बदलविल्या आहेत. उन्हाळ्यात शेतीची अधिक कामे नसतात. तेव्हाही बैलजोडीची विशेष काळजी घेतात.

पोळ्याला बैलजोडीची वाजतगाजत मिरवणूक

पवार कुटुंबाला गेल्या २० वर्षांपासून महागड्या बैलजोडींचा छंद जडला आहे. पोळ्याला स्वखर्चाने वाजतगाजत मिरवणूक काढतात. इतर शेतकऱ्यांच्या बैलजोड्या समाविष्ट करून घेतात. पोळ्याच्या सायंकाळी बैलजोडी पूजनानंतर सालदारांना पुरणपोळीची मेजवानी देतात.

"मला खिल्लारी बैलजोडी पाळण्याचा छंद आहे. ही जोडी चाकणमधून खरेदी केली आहे. खानदेशात केवळ चाळीसगावच्या बाजारातच खिल्लारी बैल उपलब्ध होत असतात."

-मुन्ना पवार, युवा शेतकरी, कापडणे (ता. धुळे)