फोटो - रेखाश्री पतसंस्था - उपशीर्षक महिलांच्या स्वावलंबनाला आर्थिक बळ देणारी -------------------------------------- मुख्य शीर्षक रेखाश्री पतसंस्था महिला सबलीकरणाचा उदात्त हेतू मनाशी बाळगून महिलांनी एकत्र येत उभारलेली संस्था म्हणजे रेखाश्री पतसंस्था. महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याबरोबरच त्यांच्या बचतीला शिस्त, व्यवसायाला भांडवल आणि स्वावलंबनाला दिशा देण्याचे काम या संस्थेच्या माध्यमातून सुरू आहे. त्यामुळे ही केवळ आर्थिक व्यवहार करणारी संस्था न राहता महिलांच्या आत्मविश्वासाला बळ देणारे व्यासपीठ ठरत आहे. - अंबादास देवरे, सटाणा सहकाराच्या माध्यमातून केवळ आर्थिक व्यवहार करणे हा रेखाश्री पतसंस्थेचा उद्देश नाही. महिलांना बचतीची सवय लागावी, स्वतःच्या पैशांचे नियोजन करता यावे आणि गरजेच्या वेळी त्यांना आर्थिक आधार मिळावा, या उद्देशाने संस्थेने महिलांना केंद्रस्थानी ठेवले आहे. महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणाचा पाया नियमित बचतीत आहे. बचतीची सवय, योग्य आर्थिक नियोजन आणि उपलब्ध संधींचा सुयोग्य वापर यामुळे महिला कुटुंबाच्या आर्थिक व्यवस्थापनात अधिक सक्षम भूमिका बजावू शकतात. आज महिला केवळ घरखर्चाचे नियोजन करणारी व्यक्ती न राहता कुटुंबाच्या उत्पन्नात भर घालणारी आणि आर्थिक निर्णय घेणारी महत्त्वाची घटक बनत आहे. रेखाश्री पतसंस्थेच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक व्यवहाराचे ज्ञान मिळावे, पैशांचे नियोजन करता यावे आणि भविष्यातील गरजांसाठी आर्थिक शिस्त अंगीकारता यावी, यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत. एका महिलेच्या प्रगतीतून दुसरीला प्रेरणा महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणाचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे परस्पर सहकार्य. एका महिलेने व्यवसाय उभा केला, आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी झाली किंवा स्वतःच्या कौशल्यातून उत्पन्नाचे साधन निर्माण केले, की तिच्या अनुभवातून इतर महिलांनाही प्रेरणा मिळते. त्यातून स्वावलंबनाची साखळी अधिक मजबूत होते. पतसंस्था ही केवळ ठेवी स्वीकारणे आणि कर्ज देणे एवढ्यापुरती मर्यादित न राहता महिलांच्या आर्थिक आत्मविश्वासाला बळ देणारे व्यासपीठ ठरू शकते. महिलांनी आपल्या आर्थिक गरजा समजून घ्याव्यात, उपलब्ध आर्थिक साधनांचा योग्य वापर करावा आणि भविष्यासाठी नियोजन करावे, यासाठी अशा संस्थांची भूमिका महत्त्वाची ठरते. ‘आमची’ नव्हे, ‘आपली’ संस्था रेखाश्री पतसंस्थेचा प्रवास हा केवळ एका सहकारी संस्थेचा प्रवास नाही; तो महिलांच्या आर्थिक स्वावलंबनाकडे जाणाऱ्या वाटचालीतील एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. बचत, आर्थिक शिस्त, व्यवसायाची संधी, योग्य आर्थिक नियोजन आणि आत्मविश्वास या माध्यमातून महिलांना सक्षम करण्याचा संस्थेचा प्रयत्न आहे. महिलांनी स्वतःच्या आर्थिक क्षमतेची जाणीव करून घ्यावी, आर्थिक निर्णय आत्मविश्वासाने घ्यावेत आणि कुटुंबाच्या तसेच समाजाच्या आर्थिक प्रगतीत सक्रिय योगदान द्यावे, ही काळाची गरज आहे. या दिशेने सहकाराचे माध्यम प्रभावीपणे वापरले जात असेल, तर त्यातून केवळ आर्थिक व्यवहार नव्हे, तर सामाजिक परिवर्तनाची प्रक्रियाही घडू शकते. म्हणूनच रेखाश्री पतसंस्थेचे खरे यश केवळ तिच्या आर्थिक व्यवहारांच्या वाढीत नाही, तर तिच्याशी जोडलेल्या महिलांच्या आत्मविश्वासात आणि स्वावलंबनात आहे. ‘आमची संस्था’ या भावनेपलीकडे जाऊन ‘ही आपली संस्था आहे’ असा विश्वास महिलांच्या मनात निर्माण होणे, हेच तिच्या वाटचालीचे खरे यश ठरेल. कोट... महिलांसाठी उभारलेली संस्था ही केवळ आर्थिक व्यवहाराचे केंद्र नसून त्यांच्या स्वावलंबनाचा आधार बनावी, हा आमचा प्रयत्न आहे. नियमित बचत, योग्य आर्थिक नियोजन आणि गरजेनुसार व्यवसायासाठी अर्थसाहाय्य मिळाल्यास महिला स्वतःच्या पायावर अधिक आत्मविश्वासाने उभ्या राहू शकतात. महिलांनी महिलांसाठी उभारलेली ही संस्था प्रत्येक महिलेची ‘आपली संस्था’ व्हावी, हाच आमचा संकल्प आहे. - सौ. नयना महेश कोठावदे, चेअरमन, रेखाश्री महिला नागरी सहकारी पतसंस्था, सटाणा