गडचिरोली : एखाद्या चिलखताप्रमाणे अंगभर खवले पांघरूण फिरणाऱ्या अतिदुर्मीळ प्रजाती असलेल्या खवले मांजरावर वन्यजीव तस्करांची वक्रदृष्टी फिरल्याचे दिसून येत आहे. गडचिरोली जिल्ह्यात खवले मांजर आढळत असून येथून या वन्यजीवाच्या तस्करीचे गुन्हे उघडकीस आल्याने यामागे तस्करांची मोठी टोळी असण्याचा संशय वन्यजीव अभ्यासक व्यक्त करीत आहेत.

राज्यातील सर्वाधिक वनक्षेत्र असलेल्या गडचिरोली जिल्ह्यात रानम्हशी, राज्यप्राणी असलेला शेकरू, आग्या मण्यार साप, मलबार धनेश या दुर्मीळ जिवांसह खवले मांजरही आढळून येतो. गेल्या काही वर्षांत देशात या दुर्मीळ वन्यजीवाच्या तस्करीचे प्रमाण वाढले आहे. त्यातच गडचिरोली जिल्ह्यातून अशा घटना उघडकीस येत असल्याने तस्करांनी आपले लक्ष या जिल्ह्यावर केंद्रित केले असावे, अशीही शक्‍यता नाकारता येत नाही. 

हेही वाचा- धक्कादायक! जन्मठेपेची शिक्षा भोगत असलेला कैदी कोविड रुग्णालयातून पसार; शोधाशोध सुरु

काही महिन्यांपूर्वी आलापल्ली वनविभागाने खवले मांजराची तस्करी करणाऱ्या आरोपींना अटक केली होती. १२ डिसेंबर २०२० रोजी गडचिरोली शहरातील एका घरात खवले मांजर आढळून आले होते. 

प्रजासत्ताकदिनी गोपनीय माहितीच्या आधारे पोलिसांच्या स्थानिक गुन्हे शाखेने चामोर्शी पोलिस स्टेशनअंतर्गत कुदरसी टोला येथे खवले मांजरासह त्याची तस्करी करणाऱ्या तिघांना अटक केली होती. विशेष म्हणजे यातील दोन आरोपी उत्तर प्रदेशातील आहेत. ते अनेक वर्षांपासून येथे राहत असले तरी, या तस्करीचे धागेदोरे उत्तर प्रदेशसह इतर राज्यातसुद्धा असू शकतात. पोलिसांनी राजू आंदुलान घोती, इरफान इनीयास सैफी रा. धुंगराला (उत्तर प्रदेश) व त्याचा साथीदार शकील बाबू सैफी रा. सलाई, ता. जि. हापूर (उत्तर प्रदेश) याला अटक केली. त्यामुळे जिल्ह्यातील खवले मांजरांची तस्करी करणाऱ्या अशा अनेक टोळ्या सक्रिय असू शकतात.  

अभ्यास गटाने लक्ष द्यावे

राज्यातील खवले मांजरांच्या संरक्षण आणि संवर्धनाच्या उपाययोजना सुचविण्यासाठी पुण्याचे वनसंरक्षक (वन्यजीव) रमेशकुमार यांच्या अध्यक्षतेखाली वनविभागाने अभ्यासगट स्थापन केला आहे. हा अभ्यासगट खवले मांजर प्रजातीच्या संरक्षण आणि संवर्धनासाठी आवश्‍यक असलेला कृती आराखडा तयार करून राज्य शासनास सादर करणार आहे. 

नक्की वाचा - शेतकरी सरकारचा माज उतरवूनच राहणार; स्वाभिमानीचे रविकांत तुपकर भडकले 

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या निर्देशावरून हा अभ्यासगट स्थापन करण्यात आला आहे. या अभ्यासगटाने राज्यातील इतर भागात खवले मांजरांचा अभ्यास करताना ज्या गडचिरोली जिल्ह्यात सध्या खवले मांजरांच्या तस्करीच्या घटना घडत आहेत, तिथे अधिक लक्ष देऊन संरक्षणाच्या उपाययोजना सुचविण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
 
संपादन - अथर्व महांकाळ