नागपूर : विदर्भातील झणझणीत ‘सावजी’ला (nagpur saoji) टाळेबंदीचा सर्वाधिक फटका बसला आहे. अनेकांनी स्वयंरोजगारासाठी भाडेतत्वावर जागा घेऊन हॉटेल सुरू केलीत. मात्र, टाळेबंदीमुळे त्यांचा व्यवसाय (lockdown effect on saoji) तोट्यात गेला. परिणामी, अनेकांना भाडे देणेही शक्य होत नसल्याने काही जागा मालकांनी हॉटेलचे साहित्य जप्त केल्याची माहिती पुढे आली आहे. यामुळे शहरातील ५० ते ६० टक्के सावजी हॉटेलला टाळे लागल्याने पाच ते सहा हजार लोकांचा रोजगार गेला आहे.

सावजी म्हणजे केवळ मांसाहारी पदार्थ नसून डाळकांदा, पाटवडी, खसखसची भाजी, भरल्या वांग्याची भाजी या पदार्थांचा सुद्धा समावेश होतो. या खाद्य पदार्थांची ग्राहकांची आवड लक्षात घेता पंचतारांकीत हॉटेलच्या मेन्यू कार्डमध्येही सावजी डिशने स्थान पटकावले आहे. श्रावण महिन्याचा अपवाद सोडला तर उर्वरित काळात या पदार्थाची मागणी कायम वाढतीच असते. सलग दीड वर्षांपासून टाळेबंदीमुळे सावजी हॉटेल व्यावसायिक अडचणीत आल्याने त्यांची आर्थिक घडी विस्कटली आहे. शहरात सुमारे २०० ते २२५ सावजी हॉटेल आणि खानावळी आहेत. पूर्वी एका हॉटेलचा महिन्याचा व्यवसाय हा सरासरी दीड ते दोन लाखाचा होता. आता तो फक्त तीस टक्क्यावर आला असून शहरातील १०० पेक्षा अधिक हॉटेल्सही बंद पडलेले आहेत. त्यामुळे पाच ते सहा हजार कामगारांचा रोजगार गेला आहे.

सावजीचा इतिहास -

सावजी खाद्यपदार्थाला मोठा इतिहास आहे. पूर्वी नागपुरात मोठ्‍या संख्येने कापड गिरण्या होत्या तेव्हा मध्य प्रदेशातून काही हलबा कोष्टी बांधव कामासाठी नागपूरमध्ये आले आणि येथेच स्थायिक झाले. सुट्टीच्या दिवशी रात्री ते सर्व मिळून एकत्र जेवायचे. त्यातूनच सावजी पदार्थाचा जन्म झाला. पुढे गिरण्या बंद झाल्या. पोटापाण्यासाठी काही लोकांनी ‘सावजी’ पदार्थाच्या खानावळी सुरू केल्या.