नागपूर : पारशिवनी तालुक्यातील जंगलाशेजारील आवळेघाट, चारगाव आणि मकरधोकडा हे तीन गाव. या गावांची दिनचर्या पूर्ण जंगलावर अवलंबून होती. आता मात्र, या गावांचे दुग्ध व्यवसायातून अर्थकारण बदलले.

येथील ६० टक्के कुटूंब पशुपालनात आले आहेत. एका वर्षातच दूध व्यवसायातून गावातील तरुण पिढी शेतीसोबत दूध व्यवसायात गुंतली. एकमेकांच्या सल्ल्याने अनेक शेतकरी पेंच व्याघ्र प्रकल्पाच्या पुढाकाराने गाईंच्या संख्येत वाढ करत आहे.

नागपूर जिल्ह्यातील पेंच प्रकल्पातील वन परिक्षेत्र अधिकारी कार्यालय नागलवाडी (वन्यजीव) अंतर्गत येत असलेल्या आवळेघाट, चारगाव आणि मकरधोकडा या गावाला डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी जन-वन विकास योजनेंतर्गत २०२३ मध्ये २५ लाखांचा निधी उपलब्ध करून दिला. महाराष्ट्र वन विकास महामंडळाच्या माध्यमातून मिळालेल्या निधीतून ३६ गायींचे वाटप करण्यात आले.

दररोज सरासरी २७५ ते ३०० लिटर दुधाचे संकलन होत आहे. आवळेघाट गावात शिवस्वराज्य बहुउद्देशीय विकास निर्माण कंपनीची नोंदणी केली. दूध खराब होऊ नये म्हणून दूध थंड करण्याकरिता एक हजार लिटरची कुलिंग मशिन खरेदी केली. ते दूध आता दिनशॉ एजन्सी नगरधन येथे विकले जाते. यातून स्थानिकांना रोजगार मिळाला आहे.

गावातील शेतकऱ्यांचे जंगलावरील अवलंबत्व कमी झालेले आहे. या गावातील नागरिकांना अधिक रोजगारनिर्मिती होण्याकरिता जिल्हा खनिज प्रतिष्ठान नागपूर कडून २०२४ मध्ये एकूण निधी २४ लाखाचा निधी मिळाला आहे. त्यातून या गावामध्ये ३१ गायींचे वाटप करण्यात आले आहे. आता सद्या सरासरी ३०० लिटर दूध संकलन होत आहे असे वन परिक्षेत्र अधिकारी प्रवीण लेले यांनी सांगितले.