नागपूर  :  महाराष्ट्र पुरोगामी राज्य म्हणून बघितल्या जाते. त्यामुळे राज्यात शैक्षणिक विकास साधण्यासाठी बऱ्याच योजना आणि अभियान राबविण्यात येतात. मात्र, या विकासाच्या मार्गात राज्याच्या शिक्षण विभागातील उपशिक्षणाधिकारी ते संचालकांपर्यंतची तब्बल 527 म्हणजेच 63 टक्के रिक्त पदे अडथळा ठरत असल्याचे निराशाजनक चित्र दिसून येत आहे. या परिस्थितीत राज्याचा शैक्षणिक विकास कसा होणार, असा प्रश्‍न पडतो आहे.

राज्यात शिक्षणाच्या विकासाच्या उद्देशाने संचालक स्तरावर आदेश काढल्यावर अगदी खालच्या स्तरावर त्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी शिक्षणाधिकारी आणि उपशिक्षणाधिकारी प्रयत्नरत असतात. त्यामुळे राज्यात 626 उपशिक्षणाधिकारी आणि 144 शिक्षणाधिकारी पदांना मंजुरी देण्यात आली. मात्र, 626 उपशिक्षणाधिकाऱ्यांपैकी केवळ 196 पदांवरच नियमित उपशिक्षणाधिकारी कार्यरत असून, 430 पदे रिक्त आहेत. याशिवाय 144 शिक्षणाधिकाऱ्यांपैकी 96 पदे भरण्यात आलेली आहेत. याचा फटका शैक्षणिक धोरण राबविताना होताना दिसून येतो.

 प्राध्यापकांसाठी कोण ठरताहेयं झारीतील शुक्राचार्य ?

केवळ उपशिक्षणाधिकारीच नव्हे तर केंद्रप्रमूख आणि विस्तारअधिकारी या श्रेणीतील दोन हजारांवर पदे रिक्त आहेत. त्यामुळे विभागाची ध्येय धोरण राबविण्यासाठी बऱ्याच अडचणींना केंद्रप्रमूख आणि विस्तार अधिकाऱ्यांना सामोरे जावे लागत आहे.
दुसरीकडे शिक्षण उपसंचालक, शिक्षण सहसंचालक आणि शिक्षण संचालक यांची अनुक्रमे अशी 30, 16, 3 पदे रिक्त असून या पदांचा अतिरिक्त कार्यभार 12 शिक्षण उपसंचालक, 4 शिक्षण सहसंचालक तर 4 शिक्षण संचालकांच्या खांद्यावर आहे. विशेष म्हणजे केंद्रप्रमूख आणि विस्तारअधिकाऱ्यांवर उपशिक्षणाधिकारी पदाची धुरा देत कामे काढली जात आहेत.

 राज्य शिक्षण मंडळाने बदलला निर्णय, सीबीएसईच्या विद्यार्थ्यांची पाऊले पुन्हा बोर्डाकडे !

1984 पासून बदल नाही
राज्य सरकारने 1984 मध्ये उपशिक्षणाधिकारी ते संचालकांपर्यंतची 839 पदांची निर्मिती केली. यानंतर राज्यात शाळा, विद्यार्थी चौपट पटीने वाढले. मात्र, आजही पदांची संख्या तेवढीच आहे. विशेष म्हणजे काळानुसार पदांच्या संख्येत वाढ अपेक्षित असताना ती झाल्याचे दिसून येत नाही.

पद - मान्य पदे - कार्यरत पदे - रिक्त पदे - टक्केवारी

• उपशिक्षणाधिकारी- 626- 196 - 430- 70
• शिक्षणाधिकारी - 144 - 96 - 48 - 33
• शिक्षण उपसंचालक - 42 - 12 - 30 71
• शिक्षण सहसंचालक - 20 - 4 - 16 - 80
• शिक्षण संचालक - 7 - 4 - 3 - 43
• एकूण - 839 - 312 - 527 - 63