नंदोरी (जि. वर्धा) : व्यसनमुक्तीकरिता अनेक संस्था काम करीत असल्या तरी त्याचा विशेष लाभ होत नसल्याचे पुढे आले आहे. यामुळे आता सहावी ते बारावीच्या शाळांमधील बालकांना मादक पदार्थांपासून दूर ठेवण्यासाठी राष्ट्रीय बाल हक्क संरक्षण आयोग आणि नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरो अर्थात एनसीबी यांनी एक कृती आराखडा तयार केला आहे. या आराखड्याची शाळेत अंमलबजावणी करावी, असे स्पष्ट निर्देश शिक्षण आयुक्तांनी राज्याच्या माध्यमिक व उच्च माध्यमिकचे संचालक, उपसंचालक, शिक्षणाधिकारी, शिक्षण निरीक्षक यांना दिले आहेत.

शिक्षण आयुक्त सूरज मांढरे यांनी दिलेल्या निर्देशानुसार राष्ट्रीय बाल हक्क संरक्षण आयोग आणि नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरो अर्थात एनसीबी यांनी लहान बालकांमधील मादक पदार्थ प्रसार आणि अवैध तस्करीसंदर्भात एक संयुक्त आराखडा तयार केला आहे. कृती आराखड्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी केंद्रस्तर ते राज्यस्तर नोडल अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. मादक पदार्थांबाबतही वैज्ञानिक माहिती आणि त्यांचे दुष्परिणाम याबाबत बालकांना माहिती दिल्यास, मादक पदार्थ सेवनाच्या दबावापासून बालकांना परावृत्त करू शकते. शैक्षणिक संस्थांमध्ये विद्यार्थ्यांचे विविध गटामार्फत मादक पदार्थ प्रसार प्रतिबंधाकरिता कार्यक्रम घेण्यासाठी या समूहांना प्रेरित करणे आवश्यक आहे.

यामध्ये इको क्लब, सांस्कृतिक क्लब, राष्ट्रीय छात्र सेना, राष्ट्रीय सेवा योजना, भारत स्काऊट अँड गाइड या गटांचे सहकार्य घेणे गरजेचे असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. तंबाखूमुक्त शिक्षण संस्था या उपक्रमामध्ये तंबाखू सेवन प्रतिबंधाकरिता देण्यात आलेल्या सूचनांची शैक्षणिक संस्थेच्या आवारामध्ये अंमलबजावणी करण्यात यावी, शैक्षणिक संस्थेच्या आवारात व शंभर मीटर परिसरात तंबाखू व इतर मादक पदार्थ, तसेच मद्यविक्रीस प्रतिबंध घातला जाईल, याची दक्षता घेण्यात यावी. तसेच, याचा अहवाल चार महिन्यांतून एकदा वरिष्ठ कार्यालयास पाठविण्यात यावा, असे देखील स्पष्ट करण्यात आले आहे.

तंबाखू मॉनिटरची निवड करा

शैक्षणिक संस्था स्तरावर कार्यरत अधिकारी, कर्मचारी, शिक्षक व विद्यार्थी पांच्यामधून तंबाखू मॉनिटर यांची निवड करून शैक्षणिक संस्थेच्या परिसरात तंबाखूमुक्त अभियान राबविणे, तसेच तंबाखूचे दुष्परिणाम याचाबतची जागरुकता आणणे आवश्यक आहे.