Bharat Bandh : कामगार, शेतकरी संघटनांकडून उद्या भारत बंद ; बँक, शाळा, महाविद्यालये अन् बाजारपेठा सुरू राहणार का?

Bharat Bandh update : केंद्रीय कामगार संघटना आणि शेतकरी संघटना  गुरूवार, १२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी देशव्यापी संप करणार आहेत. या पार्श्वभूमीवर संघटनांनी उद्या भारत बंदची हाक दिली आहे. संयुक्त किसान मोर्चा (SKM) आणि अखिल भारतीय किसान सभा (AIKS) सारख्या शेतकरी संघटनांनीही संपाला पूर्ण पाठिंबा दिला आहे.

या संपामुळे अनेक राज्यांमध्ये सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका, सरकारी कार्यालये, वाहतूक सेवा आणि बाजारपेठांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. तर  स्थानिक परिस्थितीनुसार, निदर्शनांमुळे प्रभावित झालेल्या भागात काही शाळा आणि महाविद्यालये देखील बंद राहू शकतात. कामगार संघटना मागील वर्षी २९ कामगार कायद्यांच्या जागी लागू केलेल्या चार कामगार संहितांचा निषेध करत आहेत.

संघटनांचे म्हणणे आहे की सरकारच्या नवीन संहिता कामगारांचे हक्क कमकुवत करतात, नोकरीची सुरक्षा कमी करतात आणि मालकांसाठी कर्मचाऱ्यांना कामावर ठेवणे आणि काढून टाकणे सोपे करतात. तसेच त्यांनी खासगीकरण, वेतन समस्या आणि सामाजिक सुरक्षेच्या अभावाबद्दलही चिंता व्यक्त केली आहे.

संघटनांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, बहुतेक क्षेत्रं आणि उद्योगांमध्ये संपाच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत आणि बंदची तयारी जोरात सुरू आहे. त्यांच्या प्रमुख मागण्यांमध्ये सर्व चार कामगार संहिता आणि नियम रद्द करणे, बीज विधेयकाचा मसुदा, वीज दुरुस्ती विधेयक, भारताच्या बदलासाठी अणुऊर्जेचा शाश्वत वापर आणि अणुऊर्जा विकास (शांतता) कायदा परत घेणे यांचा समावेश आहे. तसेच, कामगार संघटना मनरेगा पुन्हा सुरू करण्याची व विकसनशील भारत - रोजगार आणि उपजीविका अभियान (ग्रामीण) कायदा, २ रद्द करण्याची मागणी देखील करत आहेत.

शाळा आणि महाविद्यालये बंद राहणार का? -

देशभर शाळा आणि महाविद्यालये बंद ठेवण्याची घोषणा केलेली नाही. मात्र, स्थानिक संघटनांनी बंदला पाठिंबा दिल्यास किंवा वाहतूक सेवा विस्कळीत झाल्यास केरळ, कर्नाटक आणि ओडिशासह काही राज्यांमध्ये शैक्षणिक संस्था बंद राहू शकतात. तरी या पार्श्वभूमीवर पालक आणि विद्यार्थ्यांना त्यांच्या संबंधित शाळा आणि महाविद्यालयांनी जारी केलेल्या अधिकृत सूचना तपासण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

बँका बंद राहणार का? -

कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांनी संपात सहभागी होण्याची घोषणा केल्याने सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक शाखांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. ऑल इंडिया बँक एम्प्लॉईज असोसिएशन (AIBEA), AIBOA आणि BEFI सारख्या प्रमुख संघटनांनी त्यांच्या सदस्यांना संपात सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. स्टेट बँक ऑफ इंडियाने मंगळवारी जाहीर केले की १२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी देशव्यापी बँक संप होणार आहे आणि ग्राहकांना इशारा दिला आहे की सेवांवर काही प्रमाणात परिणाम होऊ शकतो.

प्रमुख बँक संघटनांनी पुकारलेल्या संपामुळे ग्राहकांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे, परंतु बँकांनी किंवा रिझर्व्ह बँकेने त्या दिवशी बँक सुट्टी जाहीर केलेली नाही, म्हणजेच शाखा उघड्या राहण्याची अपेक्षा आहे. परंतु ग्राहाकांना कामकाजात व्यत्यय येण्याची शक्यता आहे. अशावेळी ऑनलाइन बँकिंग आणि एटीएम सेवा सुरू राहू शकतात,  खासगी बँका देखील कामकाज सुरू ठेवू शकतात.

बाजारपेठांची परिस्थिती काय असणार?

निषेध आणि संभाव्य रस्ते अडथळे किंवा "चक्का जाम" यामुळे काही भागात सार्वजनिक वाहतूक सेवा विस्कळीत होऊ शकतात. निषेधांमुळे प्रभावित झालेल्या भागात बाजारपेठा आणि दुकाने बंद राहू शकतात. कर्मचाऱ्यांच्या सहभागावर अवलंबून, अनेक राज्यांमधील सरकारी कार्यालयांमध्ये कर्मचाऱ्यांची उपस्थिती कमी होऊ शकते किंवा ते बंद देखील होऊ शकते. रुग्णालये आणि रुग्णवाहिका यासारख्या आपत्कालीन सेवा सामान्यपणे सुरू राहतील. विमानतळ आणि अत्यावश्यक सेवा देखील चालू राहण्याची शक्यता आहे.