Kolhapur Moneylending Crisis : सावकारीच्या कथित जाचातून दोन जणांचा मृत्यू; कोल्हापूर जिल्ह्यात अवैध सावकारीविरोधात कठोर कारवाईची मागणी

कोल्हापूर : आठ ते नऊ वर्षांपूर्वी उसने घेतलेल्या ९ लाखांपोटी सावकाराने २६ लाख रुपये उकळले. शेती नावावर करून घेतल्याने उदरनिर्वाहाचाही प्रश्न निर्माण झाला. आणखी २५ लाखांसाठी तगादा सुरू झाल्याने पाच वर्षांच्या मुलाच्या भविष्याचा विचार न करता वडिलांनी स्वतःचे आयुष्य संपवले. दुसऱ्या घटनेत कोरोचीत आठवड्याला १० हजारांचे व्याज देऊन थकलेल्या बांधकाम कंत्राटदारानेही गळफास घेतला. जिल्ह्यात गेल्या काही महिन्यांत व्यवसायासाठी सावकारांकडून हातउसने पैसे घेतलेले छोटे उद्योजक गोत्यात येऊन आत्महत्येसारखे पाऊल उचलत असल्याने चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. बेकायदेशीर खासगी सावकारांविरोधात ‘सर्जिकल स्ट्राईक’ची आवश्यकता आहे.

जिल्ह्यातील केवळ ३२४ सावकारांची दप्तरी नोंद आहे. जिल्हा उपनिबंधक कार्यालयाकडून दरवर्षी या सावकारांची तपासणी केली जाते. मागील वर्षभरात ७५ ठिकाणी छापे टाकून पंचवीसभर सावकारांवर कारवाईही केली; पण बेकायदेशीर सावकारीचे काय? अशा प्रश्न उभा आहे. जिल्ह्यात काही दिवसांत खासगी सावकारांची दहशत पुन्हा दिसत आहे. शेतकऱ्यांपासून व्यावसायिक, नोकरदारांपासून वेश्या व्यवसायातील महिलाही सावकारांच्या या फासात अडकल्या आहेत.

पाच वर्षांचा मुलगा पोरका....

कागलच्या सोनगेतील श्रीधर डावरे यांनी नऊ वर्षांपूर्वी ९ लाख रुपये खासगी सावकाराकडून घेतले होते. याबदल्यात सावकाराने डावरे यांची शेतजमीन नावावर करून घेतली. पन्नास लाखांच्या वसुलीचा खासगी सावकार निवास पाटील याचा इरादा होता; पण डावरे यांनी स्वतःलाच संपवून टाकले. त्यांच्या १७ वर्षीय मुलीने यापूर्वीच गळफास घेऊन आत्महत्या केली आहे. सध्या त्यांचा पाच वर्षांचा मुलगा, पत्नी आणि आई घरचा कर्ता पुरुष गमावल्याने अश्रू ढाळत आहेत.

"राज्यभरात सावकारांविरोधातील तक्रारी वाढल्याने राज्य मंत्रिमंडळानेही अवैध सावकारांविरोधातील कायदे कडक करण्याच्या सूचना केल्या आहेत. खासगी सावकारांकडून त्रास होत असेल, त्यांनी मालमत्ता बळकावल्या असतील तर तुम्ही दिलेले व्याज, पोलिसांत केलेल्या नोंद तक्रारीची प्रत घेऊन उपनिबंधक कार्यालयात तक्रार दाखल केल्यास या मालमत्ता सावकारांच्या ताब्यातून सोडवून संबंधितांवर कारवाईही केली जाईल."

- नीळकंठ करे, जिल्हा उपनिबंधक

इचलकरंजीत सावकारीला ऊत

कोरोचीतील इसराईल गायकवाड (वय ३८, रा. कोरोची) या बांधकाम कंत्राटदाराने गळफास घेऊन आत्महत्या केली. २८ सप्टेंबरला झालेल्या आत्महत्येत खासगी सावकार बबन तुकाराम आवळे याच्याकडून तीन वर्षांपूर्वी २ लाख रुपये घेतले होते. व्याजापोटी आठवड्याला १० हजार देण्याच्या दबावाखाली गायकवाड यांनी गळफास घेत सुटका करून घेण्याचा प्रयत्न केला. तीन महिन्यांपूर्वीही एकाने खासगी सावकाराच्या तगाद्याने आत्महत्या केली होती, तर वेश्या व्यवसायातील महिलांकडेही काही सावकारांचा तगादा सुरू असल्याच्या तक्रारी आहेत.