वाशीम  ः पौराणिक काळापासून वाशीम किंवा तत्कालीन वत्सगुल्म शहर विदर्भातील महत्त्वाचे शहर राहिले आहे. या शहराला कधीकाळी दक्षिणेचे प्रवेशद्वार म्हटले जायचे.

या शहराच्या भुगर्भात अनेक गुपीते दडली असून, अलीकडे झालेल्या चाचणी उत्खननात सम्राट अशोकालीन बौध्द संस्कृतीचे अवशेष सापडले होते. मात्र पुढील उत्खननाला निधीची उपलब्धता नसल्याने हा अनमोल ठेवा जमिनीखाली उपेक्षेचे उसासे देत आहे.

प्राचीन वाशीम किंवा वत्सगुल्म नगर कला व संस्कृती यांचे केंद्र होते. येथे काही वर्षे राष्ट्रकूट व नंतर यादव (१२१०-१३१८) घराण्यांची सत्ता होती. मोगल काळात (१५३०-१७५७) ते हैदराबादच्या निजामाच्या अखत्यारित होते. पुढे मराठे, पेशवे आदी सत्तांनी हा भाग ताब्यात ठेवला.

अकोला जिल्ह्यातील बातम्यांसाठी क्लिक करा

वाकाटक नृपती दुसरा विंध्यशक्ती याचा ताम्रपट १९३९ साली सापडल्यानंतर वाशीम पुन्हा प्रकाशझोतात आले. हा ताम्रपट ‘वत्सगुल्मʼ येथून राजाच्या ३७ व्या राज्यवर्धापनवर्षी देण्यात आला होता.