मुंबई : तुमच्या मिळकतीतील बराचसा भाग कर भरण्यासाठी द्यावा लागतो. अशा वेळी तो पैसा वाया गेल्यासारखा वाटतो. पण इन्कम टॅक्स विभागाने असे काही नियम लागू केले आहेत ज्यामुळे तुम्हाला करातून सूट मिळू शकते.

सर्व प्रकारच्या कपातीचा वापर करा

करदात्यांनी दाखल केलेल्या रिटर्न्सवरून असे दिसून येते की बरेच जण कलम 80 अंतर्गत वजावटीची मर्यादा पूर्णपणे वापरत नाहीत. यामुळे कष्टाने कमावलेल्या पैशांवर विनाकारण कर भरावा लागतो.

अशा स्थितीत तुम्ही गुंतवणूक योजना बनवणे महत्त्वाचे आहे. हे तुम्हाला तुमचे करपात्र उत्पन्न ५ लाख ते ६ लाख रुपयांनी कमी करण्यास मदत करेल. यामध्ये कलम 80C (कमाल रु. 1.5 लाख), कलम 80CCD(1b) (कमाल रु 50,000), कलम 80D (कमाल रु 75,000-1,00,000) आणि कलम 24 (कमाल रु. 2 लाख) यांचा समावेश आहे.

३१ मार्चपूर्वी नफा बुक करा

कोविडच्या भीतीनंतर शेअर बाजारांनी चांगली कामगिरी केली आहे. जर तुमच्या स्टॉक्स आणि इक्विटी फंडांनीही चांगली कामगिरी केली असेल. तुम्हाला चांगला परतावा मिळाल्यास, तुमचे भविष्यातील कर कमी करण्यासाठी रु. १ लाखांपर्यंतचा दीर्घकालीन भांडवली नफा मिळवा.

शेअर्स आणि इक्विटी-ओरिएंटेड फंडांमधून १ लाख रुपयांपर्यंतचा दीर्घकालीन भांडवली नफा आर्थिक वर्षात करमुक्त असतो. करमुक्त परतावा मिळविण्यासाठी तुम्हाला ३१ मार्चपूर्वी नफा बुक करावा लागेल. समान स्टॉक आणि इक्विटी फंडांची पुनर्खरेदी केली जाऊ शकते, परंतु कर गणनेसाठी त्यांची संपादन किंमत उच्च पातळीवर रीसेट केली जाईल.

इक्विटी फंडांसाठीही हीच रणनीती अवलंबली जाऊ शकते. कॅपिटल गेन स्टेटमेंटसाठी तुमच्या म्युच्युअल फंड हाऊस किंवा सीएएमएस किंवा कार्वीला किती भांडवली नफा वजा करायचा आहे ते विचारा.

आगाऊ कर भरा

अनेक करदाते त्यांचे व्याज किंवा लाभांश उत्पन्न नोंदवत नाहीत. मुळात हा गैरसमज आहे की जर TDS कापला तर कोणताही कर भरावा लागणार नाही. परंतु TDS फक्त 10% आहे, तर व्याज आणि लाभांश या दोन्हींवर तुम्हाला लागू असलेल्या सामान्य दराने कर आकारला जातो.

जर तुम्ही बाँड्स, एनएससी किंवा बँक ठेवींमध्ये गुंतवणूक केली असेल किंवा लाभांश मिळाला असेल, तर तुम्ही या उत्पन्नावर देय तारखेपर्यंत कर भरल्याची खात्री करा. हे सर्व उत्पन्न तुमच्या वार्षिक माहिती विवरणपत्रात (AIS) दिसून येईल. उशिरा भरलेला कर दरमहा 1% दंडास पात्र ठरतो.

रिटर्न भरताना AIS तपासा

वार्षिक माहिती विधान म्हणजे AIS मध्ये आर्थिक वर्षातील तुमच्या सर्व आर्थिक व्यवहारांचा तपशील असतो.

यामध्ये उत्पन्नाचा तपशील (पगार, व्यवसाय, भाडे, व्याज आणि लाभांश) तसेच खर्च (परकीय चलन, 50,000 रुपयांपेक्षा जास्त रोख आणि 2 लाख रुपयांच्या सोन्याची कार्डद्वारे खरेदी) आणि गुंतवणूक (म्युच्युअल फंड, स्टॉक, बाँड) यांचा समावेश आहे.

यामध्ये तुमच्या नियोक्त्याने तुमच्या वतीने भरलेला कर आणि इतरांनी कापलेला TDS यांचा तपशील देखील असतो. अशा परिस्थितीत, तुम्ही तुमचा AIS तपासला पाहिजे आणि तुमच्या आर्थिक व्यवहारांचे तपशील योग्य आहेत की नाही ते पहा.

फॉर्म 26AS मध्ये TDS तपशील सत्यापित करा

फॉर्म 26AS हे तुमचे टॅक्स क्रेडिट स्टेटमेंट आहे आणि त्यामध्ये तुम्ही कापून घेतलेल्या TDS आणि तुम्ही भरलेल्या स्रोतावर कर संग्रहित (TCS) यांचा तपशील आहे. आयकर विभागाच्या पोर्टलद्वारे किंवा तुमच्या नेटबँकिंग खात्याद्वारे तुमचा फॉर्म 26AS तपासा आणि कपात केलेला TDS आणि TCS योग्यरित्या भरला आहे की नाही ते पहा.

त्यामुळे काही TDS किंवा TCS तुमच्याकडे जमा झाले नसल्यास, तुम्ही ताबडतोब वजा करणार्‍याशी संपर्क साधावा. फॉर्म 26AS वेळोवेळी तपासणे हे सुनिश्चित करेल की कर भरण्याच्या वेळी तुम्हाला काळजी करण्याची गरज नाही.

परदेशी मालमत्ता, कमाई याकडे दुर्लक्ष करू नका

तुमच्याकडे परदेशात मालमत्ता असल्यास कर अनुपालन थोडेसे क्लिष्ट होते. सर्व परदेशी बँक खाती, आर्थिक हितसंबंध, स्थावर मालमत्ता, खाती ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीला स्वाक्षरी करण्याचा अधिकार आहे, आणि भारताबाहेरील व्यक्तीने धारण केलेली इतर कोणतीही भांडवली मालमत्ता, व्यक्तीचे एकूण उत्पन्न विचारात न घेता, आवश्यक कर रिटर्नमध्ये नोंदवावे.

अनेक करदाते हे वगळतात, पण त्याकडे दुर्लक्ष करता कामा नये. परकीय मालमत्तेचा खुलासा न केल्याने काळा पैसा (अघोषित परदेशी उत्पन्न आणि मालमत्ता) आणि कर कायदा, 2015 अंतर्गत गंभीर आरोप होऊ शकतात. 16 वर्षांनंतरही खटले उघडले जाऊ शकतात आणि दंड आकारला जाऊ शकतो.