बाजरी हा धान्याचा एक प्रकार आहे. पूर्वीच्या काळी जनावरांसाठी बाजरीचं पीक घेतलं जात असे. पण बाजरीचे गुणधर्म जाणून घेतल्यानंतर लोकांनी त्याचा आहारात समावेश करायला सुरुवात केली. अनेक देशांनी त्याचे उत्पादन सुरू केले आहे. जगभरात बाजरीच्या अनेक जाती आढळतात.

आपल्या भारतात बाजरीची लागवड राजस्थान, गुजरात, हरियाणा, पंजाब, उत्तर प्रदेश आणि महाराष्ट्रातील उष्ण ठिकाणी केली जाते. बाजरीमध्ये अनेक जीवनसत्त्वे आणि खनिजे असतात जी आपल्याला ठणठणीत ठेवतात. बऱ्याच लोकांना बाजरीची भाकरी खायला आवडते, जी वजन कमी करायला मदत करते आणि कॅलरीज वाढवते.

दररोज 50-200 ग्रॅम बाजरीचे सेवन केल्याने कोलेस्टेरॉल आणि ट्रायसिग्लिसरॉलच्या पातळीवर मात करून तसेच बॉडी मास इंडेक्स नियंत्रित राहते. त्यामूळे हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधीचा धोका कमी होतो. ह्या संबंधीचा अभ्यास, पाच संस्थांनी आणि इंटरनॅशनल क्रॉप्स रिसर्च इन्स्टिट्यूट फॉर दी सेमी-एरिड ट्रॉपिक्सच्या नेतृत्वाखाली केला होता.

बाजरी पोषक तत्वांनी समृद्ध आहे. त्यात कॅलरीज, , प्रथिने, खनिज फायबर, कार्बोहायड्रेट, कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि लोह असे बरेच घटक आहेत. त्यामूळे हिवाळ्यात एनर्जेटीक रहायला बाजरी मदत करते.

बाजरीचा हलवा कसा करायचा

हिवाळ्यात हलवा बनवण्यासाठी बाजरी थोडी गरम करून त्याचे पीठ दळून आणा. एका कढईत एक चमचा तूप टाका आणि बाजरीचे पीठ सोनेरी होईपर्यंत भाजून घ्या. यात साखर घातली तरी चालते. पण गुळ घालणे कधीही चांगले. दुसऱ्या एका भांड्यात गुळाचा पाक तयार करा.

बाजरीचे पीठ भाजल्यावर त्याचा खमंग वास येतो. त्यावेळी त्या पिठात गुळाचा पाक घालून चांगले मिक्स करा. त्यावर तूम्ही ड्रायफ्रुट्सही घालू शकता. यावर अजून थोडे तूप आणि पाणी घालू शकता. झाकण ठेऊन ते चांगले शिजू द्या. एक वाफ गेली की गरम गरम सर्व्ह करा.