Hamas-Israel War : इस्रायल आणि हमास यांच्यातील युद्ध आता संपताना दिसत असलं तरी मुत्सद्देगिरी वाढत आहे. रशियाचे अध्यक्ष पुतिन यांचा चीन दौरा आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष बिडेन यांचा इस्रायल दौरा हे त्याचे थेट द्योतक आहेत. युद्धाच्या काळात अनेक देशांचे प्रमुख त्यांच्या हिताचे नियोजन करताना दिसतात. मुत्सद्देगिरी कशी प्रबळ होत चालली आहे हे एक एक करून समजून घेऊया.

सर्व प्रथम रशियाबद्दल बोलूया. युक्रेनशी युद्ध लढणारा रशिया या संपूर्ण घटनेत इस्रायलच्या पाठीशी उभा असल्याचे दिसले असले तरी त्याने पॅलेस्टिनी दहशतवादी संघटना हमासचा उघडपणे निषेध केलेला नाही. हमासबाबत आपली भूमिका स्पष्ट केली नाही.

रशिया, इराण आणि चिनी मुत्सद्देगिरी

इराण आणि हमासचे संबंध कसे आहेत हे सर्वश्रुत आहे. इराणने हमासला दिलेला अघोषित पाठिंबा यापूर्वीच समोर आला आहे. तो सातत्याने हमासची बाजू घेत आहे. इराण हा रशियाचा मित्र आहे. यामुळेच हमासच्या विरोधात बोलून रशियाला इराणशी संबंध बिघडवायचे नाहीत.

आता रशियाचे अध्यक्ष पुतिन कोणत्या प्रकारची मुत्सद्देगिरी करत आहेत ते समजून घेऊ.

इस्रायल आणि हमास यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धाचा थेट फायदा रशियाला होऊ शकतो, असे विश्लेषकांचे म्हणणे आहे. युद्ध सुरूच राहिल्यास अमेरिका युक्रेनऐवजी इस्रायलला शस्त्रे देईल, असे पुतीन यांना वाटते. याचा फायदा पुतिन यांना घेता येणार आहे. आणि युक्रेनला धडा शिकवण्यास मदत होईल. एवढेच नाही तर मध्यपूर्वेतील तेलाच्या किमतींवर या युद्धाचा परिणाम होईल. भाव वाढतील. याचा फायदा रशियालाही होणार आहे.

पुतिन एकाच दगडात दोन पक्षी मारत आहेत. त्यांना हमासच्या विरोधात न बोलता इराणशी जवळीक साधायची आहे. चीनला भेट देऊन त्यांना पाश्चिमात्य देशांना उत्तर द्यायचे आहे आणि चीनशी संबंध सुधारायचे आहेत. मुद्दा केवळ व्यापारी संबंधांचा नाही तर मुत्सद्देगिरीचाही आहे.

इराण आणि हमासचे कॉकटेल

इस्रायलच्या प्रत्युत्तरादाखल कारवाईमुळे हमास या दहशतवादी संघटनेला गप्प बसणे भाग पडले असेल, पण त्याचा पूर्वीचा इतिहास पाहिला, तर हमास सहजासहजी गप्प बसणार नाही, हे स्पष्ट होते. इराणकडून मिळणारी मदत हमासला बळकट करण्यासाठी काम करेल आणि त्यानंतर नव्या योजनेने ते इस्रायलवर हल्ला करतील. इराणने इस्रायलला दिलेली धमकी हे सांगते की, इस्रायलच्या भविष्यात शांतता शक्य नाही.

अमेरिकेची योजना काय आहे?

इस्रायल आणि हमास यांच्यातील युद्धात अमेरिका आपला मित्र देश इस्रायलच्या पाठीशी उभी असल्याचे दिसत आहे. इस्रायलला सतत शस्त्रास्त्रांचा पुरवठा करत आहे. अमेरिकेने मदतीसाठी आपली जगातील सर्वात शक्तिशाली युद्धनौका पूर्व भूमध्य समुद्रात सोडली आहे. इस्रायल आणि हमास यांच्यातील युद्धाचा फायदा हिजबुल्लाह आणि इराणने घेऊ नये म्हणून असे अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.

तंत्रज्ञानाच्या बाबतीत इस्रायलला पुढची सिलिकॉन व्हॅली म्हटले जाते. संशोधन, व्यवसाय आणि तंत्रज्ञानाच्या बाबतीत या देशाने वर्षानुवर्षे झपाट्याने प्रगती केली आहे. हे अमेरिकेला चांगलेच समजले आहे. डॉलरची राजवट संपवण्याची रशिया आणि चीनची योजना असो किंवा इस्लामिक देशांशी बिघडलेले संबंध असो. इतर देशांच्या तुलनेत अमेरिका मागे पडल्याचे दिसून आले आहे.इस्रायलच्या मदतीने अमेरिकेला थेट पाठिंबा देऊन आपली शक्ती वाढवायची आहे. यासोबतच अमेरिका इराण आणि अरब देशांनाही धक्का देण्याच्या तयारीत आहे.

इस्रायल आणि हमास यांच्यातील युद्धात तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत, पण त्याच दरम्यान अमेरिकेच्या एका निर्णयाने इराण आणि सौदीची झोप उडाली आहे. जगातील कच्च्या तेलाचा पुरवठा थांबू नये आणि महागाई वाढू नये म्हणून अमेरिकेने व्हेनेझुएलावरील निर्बंध उठवले आहेत. यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्या ज्यामुळे इराण आणि अरब देशांच्या समस्या वाढत आहेत.