नागपूर : तोंडाच्या कॅन्सरवर (Mouth Cancer) उपचारादरम्यान त्रुटी राहिल्यास तोंड वाकडे होणे, बोलताना त्रास होण्याच्या व्याधी जडल्याची अनेक प्रकरणे घडली आहेत. परंतु आता शस्त्रक्रिया (Operation on Cancer) अचूक होईल, असे थ्रीडी प्रिंटिंगचा वापर करीत सर्जिकल गाइड डिव्हाईस (उपकरण) नागपूरच्या संदीप डहाके या तरुणाने तयार केले आहे. या उपकरणामुळे आता चेहरा विद्रूप होणार नाही. (Student from Nagpur made Surgical guide device for cancer patients)

संजय डहाके यांनी मॅकेनिकल इंजिनिअरिंग केले असून बायोमेडिकल मॅकेनिकल इंजिनिअरिंगमध्ये व्हीएनआयटीचे प्राध्यापक अभयकुमार कुथे यांच्या मार्गदर्शनात पीएचडी केली. हाडाचे मॉडेल्स तयार करण्यात ते पारंगत झाले. शरीरातील एखादे हाड किंवा ट्यूमर काढल्यानंतर त्याच ठिकाणी तेवढेच हाड किंवा मास घट्ट बसविण्यासाठी थ्रीडीचा वापर करीत सर्जिकल गाइड उपकरण तयार केले. या उपकरणाची सध्या ट्रायल सुरू असून काही रुग्णांवर यशस्वी शस्त्रक्रिया करण्यात आल्याचे संदीप डहाके यांनी सांगितले. यासाठी वर्धा येथील दत्ता मेघे मेडिकल कॉलेज तसेच मेडिकलमधील दंत विभागाच्या डॉक्टरांची मदत होत असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

शस्त्रक्रिया झाली सुलभ

नेहमीच्या प्रक्रियेत शस्त्रक्रिया करताना डॉक्टर तोंडातील ट्यूमरचे मोजमाप करून तेवढ्याच आकाराचे अवयव तयार करून ते बसविल्या जाते.या प्रक्रियेला वेळ लागतो. शिवाय तयार केलेले अवयव योग्य पद्धतीने घट्ट बसेल याचीही शाश्वती नसते. परंतु सर्जिकल गाइड उपकरणाच्या माध्यमातून काढण्यात येणाऱ्या ट्यूमरएवढ्या आकाराचे अवयव तयार करून संगणकीय प्रणालीने घट्ट बसविले जाते. यात डॉक्टरांचा शस्त्रक्रियेवरील वेळही वाचतो अन् शस्त्रक्रियाही सुलभ होत असते.

दुसऱ्यांदा शस्त्रक्रियेचीही गरज नाही

सध्याच्या प्रचलित शस्त्रक्रियेमुळे एखादेवेळी तयार केलेले हाड, अवयव घट्ट न बसल्यास काही दिवसांनी पुन्हा शस्त्रक्रिया करावी लागते. यात रुग्णाला आर्थिक फटका बसतोच, शिवाय त्याला वेदनाही सहन कराव्या लागतात. परंतु सर्जिकल गाइड उपकरणाद्वारे काढण्यात येणाऱ्या ट्यूमरच्या आकाराचेच अवयव किंवा हाड तयार करून अगदी घट्ट बसविले जाते. त्यामुळे दुसऱ्यांदा शस्त्रक्रियेची गरज पडत नाही.

(Student from Nagpur made Surgical guide device for cancer patients)