World Hepatitis Day 2023: हिपॅटायटिस हा यकृताचा विकार आहे. व्हायरल इनफेक्शनमुळे हिपॅटायटिस होण्याची शक्यता असते. या इनफेक्शनमुळे यकृताला सूज येते. यकृत म्हणजेच लिव्हर वर सूज येण्याची कारणे समजली तर हिपॅटायटिसवर त्वरीत उपचार करता येतात.

पावसाळ्यात हिपॅटायटीसचा प्रसार होण्याची शक्यता वाढते, म्हणून त्याबद्दल जागरूक राहणे महत्वाचे आहे. लोकांना हिपॅटायटीसविषयी जागरुक करण्यासाठी दरवर्षी २७ जुलैला जागतिक हिपॅटायटीस दिवस साजरा केला जातो. याच पार्श्वभूमीवर आपण या आजाराबद्दल अधिक माहिती घेऊयात.(World Hepatitis Day 2023: Hepatitis disease is fatal, learn from experts how you can reduce the risk factors)

या पाच आजाराचे मुख्य प्रकारामध्ये त्याचे वर्गीकरण केले जाते. हे पाचही प्रकार गंभीर स्वरूपाचे असून ते महामारीचे भयंकर रूप धारण करू शकतात. यासाठीच प्रत्येकाला हिपॅटायटिसबाबत सर्व माहिती वेळीच असणं गरजेचं आहे.

हिपॅटायटीसची बहुतेक लक्षणे सामान्य मानली जातात. या दुर्लक्षामुळे हा आजार जीवघेणा ठरतो. हिपॅटायटीसची लस हा त्यापासून बचाव करण्याचा उत्तम मार्ग असला तरी जीवनशैलीतील जोखीम घटक दूर करून ते टाळणे सोपे जाते.( Hepatitis disease risk factors in marathi)

हा आजार कसा पसरतो?

हिपॅटायटीसचे पाच प्रकार आहेत - ए, बी, सी, डी आणि ई. ए आणि ई पाणी आणि विषारी अन्नामुळे होतो, बी आणि सी रक्त आणि शारीरिक द्रवपदार्थात असलेल्या संक्रमणामुळे होतो, तर हेपेटायटीस एस-डी हेपेटायटीस एस-बीमुळे होतो.

त्यामध्ये हिपॅटायटीस-ए आणि ई या आजारांचा सर्वाधिक प्रसार या ऋतूत होतो, कारण दूषित पाणी आणि स्वच्छतेचा अभाव आणि अन्नात सावधगिरी बाळगल्यामुळे लोक सहज त्याला बळी पडू शकतात.

गर्भवती महिलांमध्ये हिपॅटायटीस ई बर्याचदा सामान्य आहे. जर हे अधिक गंभीर असेल तर ते मूत्रपिंडाचे नुकसान देखील करू शकते. (Health Tips)

यकृतावर हल्ला

हिपॅटायटीस यकृताच्या नियमित कार्यावर हल्ला करते ज्यामुळे त्याच्या पेशींना जळजळ आणि नुकसान होते. यकृतामध्ये अन्न तयार करण्यापासून ते घाण साफ करणे आणि शरीराचा उर्वरित भाग गुळगुळीत ठेवणे अशी अनेक कार्ये आहेत. यकृत निकामी होण्याच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये भूक न लागणे, कावीळ रोग, ताप, पोटाच्या समस्या यांचा समावेश आहे.

तीव्रता टाळण्यासाठी काय करावं

काही हिपॅटायटीस स्वतःच बरे होतात, तर काही गंभीर धोका निर्माण करतात. दोन ते पाच टक्के लोक औषधोपचाराने बरे होत नाहीत. त्यांना यकृत प्रत्यारोपणाची गरज आहे. काही वेळा यानंतरही रुग्णांच्या जगण्याची शक्यता कमी राहते. ही तीव्रता कमी करण्यासाठी या आजाराच्या जोखमीची कारणे शक्य तितकी कमी करणे आवश्यक आहे. याची जाणीव ठेवा. (Hepatitis Health Tips In Marathi)

हिपॅटायटीसची लक्षणे

1. थकवा जाणवणे

2. अचानक तीव्र ताप येणे

3. लघवीचा रंग गडद होतो

4. तीव्र स्वरूपात ओटीपोटात दुखणे

5. उलटी, मळमळ, अतिसार, जुलाब

6. अॅसिडिटी आणि डोकेदुखी

7. लिव्हरला सूज येणे

8. भूक कमी लागते.

हिपॅटायटीस होऊ नये म्हणून हे टाळा

• बाहेरील दूषित अन्न आणि पाण्याचा वापर

• टॅटू किंवा ड्रग्सवापरासाठी संक्रमित सुया वापरणे

• दारूचे असुरक्षित सेवन इत्यादी.

• लसीपासून वंचित राहणे

• सुरक्षेची काळजी घ्या

उपायोजना

हिपॅटायटीस ए आणि बी ची लस केवळ केवळ लहान मुलेच नाहीतर प्रौढ देखील घेऊ शकतात.

कुटुंबातील कोणाला हिपॅटायटीस-बी आणि सी झाला असेल तर घरातील सर्व सदस्यांनी तपासणी करून घ्यावी.

जर यकृताची तपासणी केली गेली आणि यकृत सजीवांच्या शरीरात निर्मार्ण होणारे द्रव्य वाढलेले दिसले तर ते हिपॅटायटीसचे प्रारंभिक लक्षण असू शकते. अशा परिस्थितीत पुढील तपास करून घ्या.