निरोगी शरीर आणि शांत मन, ही प्रत्येक माणसाची इच्छा असते. तुमचे मन आणि शरीर निरोगी ठेवण्यासाठी योग हा एक उत्तम पर्याय आहे. योगाच्या आसनांमध्ये निरोगी जीवनाचे रहस्य दडलेले आहे. 

फीटनेस हवा असेल तर व्यायाम, योगासनांबरोबर प्राणायाम करणं देखील तेवढंच आवश्यक असतं. यामुळे तुमच्या मानसिक, शारीरिक स्वास्थ्याबरोबरच सौंदर्यातही भर पडते. त्यामुळे श्वासावरील नियंत्रणाद्वारे केला जाणारा प्राणायाम वरवर पाहता जरी सोपा वाटत असला तरी, ते करण्याचे काही नियम व योग्य पद्धती आहेत. ज्याचं पालन होणं आवश्यक असतं. नाहीतर त्याचे दुष्परीणामही भोगावे लागू शकतात.

पण योग्य पद्धत माहीत नसल्याने बरेच लोक चुकीच्या पद्धतीनेच सराव करतात. कपालभाती रक्त प्रवाह वाढवते, ज्यामुळे हृदयाशी संबंधीत समस्या दूर ठेवण्यास मदत होते. अशावेळी काही खबरदारी घेणे गरजेचे असते.

कपालभाती प्राणायाम करण्याची योग्य पद्धत

• डोळे बंद करून श्वासावर लक्ष ठेवा. नंतर ओमचा उच्चार करत लयात श्वास घ्यावा आणि सोडावा.

• दीर्घ श्वास घेऊन जोरात श्वास सोडावा. ही क्रिया करताना पोट आत आणि बाहेर होते की नाही याकडे नीट लक्ष द्या.

• कोणताही प्राणायाम करताना एक गोष्ट कायम लक्षात ठेवावी की, श्वास घेणे आणि सोडणे ही प्रक्रिया सहज झाली पाहिजे.

• क्षमतेनुसारच श्वास घ्यावा अन् सोडावा. कोणताही ताण न देता.

• यामुळे तुमचे पोट मजबूत होण्यास, पचनाशी समस्या सुधारून चयापचय वाढण्यास मदत होईल.