मुंबई : आंतरराष्ट्रीय कामगार दिवस अनेक देशांमध्ये साजरा केला जातो. कामगार चळवळीतील संघर्ष, बलिदान, मोहिमेद्वारे मिळवलेले विजय आणि नफ्याचे प्रतीक म्हणून देखील हा दिवस साजरा केला जातो. युनायटेड स्टेट्स आणि कॅनडामध्ये १ सप्टेंबर रोजी असाच दिवस साजरा केला जातो आणि तो कामगार दिन म्हणून ओळखला जातो.

या सोहळ्याची तारीख १८८९ मध्ये इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ सोशालिस्ट ग्रुप्स आणि ट्रेड युनियन्सने कामगार हक्क चळवळीच्या समर्थनार्थ निवडली होती. (history of international labour day)

आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन : इतिहास आणि महत्त्व

इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ सोशालिस्ट ग्रुप्स आणि ट्रेड युनियन्स द्वारे १८८९ मध्ये शिकागो येथे १८८६ च्या हेमार्केट दंगलीत ज्यांनी प्राण गमावले त्यांच्या स्मरणार्थ आणि सन्मानार्थ आंतरराष्ट्रीय कामगार दिनाची स्थापना करण्यात आली.

पाच वर्षांनंतर, यूएसमध्ये, अध्यक्ष ग्रोव्हर क्लीव्हलँड यांनी काही राज्यांना १ सप्टेंबर रोजी कामगार दिन साजरा करण्याची परवानगी देणार्‍या कायद्यावर स्वाक्षरी केली, कारण ते आंतरराष्ट्रीय कामगार दिनाच्या समाजवादी इतिहासाबद्दल अस्वस्थ होते.

१८८९ मध्ये पॅरिसमध्ये कामगार आणि कामगारांच्या समर्थनार्थ आणि शिकागोच्या हेमार्केट दंगलीत प्राण गमावलेल्या कामगारांची मूल्ये आणि हक्क लक्षात ठेवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन हा अधिकृत दिवस म्हणून ओळखला गेला.

सोव्हिएत युनियन आणि युरोपच्या नेत्यांनी या दिवसाचा नवा अर्थ स्वीकारला, असा विश्वास होता की ते भांडवलशाहीविरूद्ध कामगारांना एकत्र करेल. मॉस्कोच्या रस्त्यावर भव्य मिरवणूक काढण्यात आली. सोव्हिएत युनियनच्या पतनामुळे या दिवसाच्या अर्थावर परिणाम झाला असला तरी, कामगार आणि कामगारांच्या समर्थनार्थ हा दिवस आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर साजरा केला जातो.

आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन किंवा मे दिवस कामगार आणि मजुरांच्या समर्थनार्थ रॅली आयोजित करून आणि त्यात सहभागी होऊन साजरा केला जातो. इतिहासाचे स्मरण करणारी प्रात्यक्षिकेही केली जातात.