मुंबई : बाळाचा बहुतांश विकास हा आईच्या पोटातच झालेला असतो. गर्भधारणेदरम्यान, बाळाच्या महत्वाच्या अवयवांसह, त्याचे केस आणि त्वचा देखील विकसित होते. या लेखात बालरोगतज्ञ डॉ. ममता पांडा हे स्पष्ट करतात.

गर्भावस्थेतच बाळाचे केस येऊ लागतात. हा पहिला त्रैमासिक आहे. या टप्प्यावर, केसांच्या कूप बनवणाऱ्या पेशी तयार होऊ लागतात आणि वेगळ्या होतात. (When does the baby get hair in the womb?)

बाळाच्या केसांची वाढ

बाळाचे केस अनेक कार्ये करतात, त्यापैकी एक म्हणजे शरीराचे तापमान नियंत्रित करणे. जसजसे बाळ वाढते तसतसे केस शरीराचे इन्सुलेशन करण्यास आणि शरीराला उबदार ठेवण्यास मदत करतात.

याशिवाय, गर्भाचे केस बाळाच्या त्वचेचे अम्नीओटिक द्रवपदार्थ आणि इतर त्रासदायक पदार्थांपासून देखील संरक्षण करतात. पहिल्या त्रैमासिकाच्या अखेरीस, केसांचा कूप तयार होतो आणि केस बनवण्यास सुरवात करतो. या टप्प्यावर, बाळाचे केस खूप पातळ असतात आणि रंगद्रव्याचा अभाव असतो.

केसांचा विकास कसा होतो ?

बाळाच्या डोक्यावर प्रथम केस येतात आणि त्यानंतरच शरीराच्या इतर भागांवर केस येतात. हळूहळू, डोक्यावर आणि शरीरावर केस अधिक दिसू लागतात. अनुवांशिक घटक आणि इतर विकास प्रक्रियांवर अवलंबून, केसांचा रंग आणि पोत देखील कालांतराने बदलू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये, बाळाच्या शरीरावर आणि डोक्यावर जास्त केस असतात.

जन्मानंतर केसांची वाढ

जन्मानंतर, बाळाचे केस अनेक टप्प्यांवर विकसित होतात. पहिल्या काही महिन्यांत केस गळतात आणि त्यांच्या जागी नवीन केस येतात. या प्रक्रियेला टेलोजन इफ्लुविएट म्हणतात. एक वर्षाच्या वयापर्यंत, बहुतेक मुलांच्या डोक्यावर पूर्ण केस असतात आणि केस दाट असतात. त्यानुसार, गर्भधारणेच्या पहिल्या तिमाहीत बाळाच्या डोक्यावर केस आधीच आलेले असतात

लानुगो म्हणजे काय

क्लीव्हलँड क्लिनिकच्या मते, लॅनुगो हा शरीरातील केसांचा एक प्रकार आहे जो गर्भाच्या संरक्षणासाठी आणि उबदारपणासाठी गर्भाशयात विकसित होतो. बाळ सहसा जन्मापूर्वी लॅनुगो टाकतात.

काही बाळ जन्मानंतर कित्येक आठवडे ते सोडत नाहीत. १६ ते २० आठवड्यांच्या दरम्यान, बाळाचा लॅनुगो दिसून येतो. हे संपूर्ण शरीरात आढळते परंतु ज्या भागात केसांचे कूप नसतात तेथे लॅनुगो नसतात, जसे की ओठ, तळवे, नखे, गुप्तांग आणि पायांचे तळवे.

नियोजनपूर्व प्रसूती

अकाली जन्मलेल्या बाळांमध्ये लॅनुगो अधिक सामान्य आहे. Lanugo गर्भाच्या विकासाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. हे तुमच्या बाळाचे पहिले केस आहेत आणि त्याच्या त्वचेचे रक्षण करण्यात आणि त्याला गर्भाशयात उबदार ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.