मुंबई : पुरोगामी-डावे आणि उजव्या विचारवंतांमध्ये 'समता' आणि 'समरसता' या शब्दांवरुन कायमचं वैचारिक वाद सुरु असतो. हा वाद विरोधीपक्ष नेते देवेंद्र फडणवीस यांच्या एका विधानामुळं पुन्हा एकदा आधोरेखित झाला आहे. "अलिकडे 'समता' आणि 'समरसता' यात बुद्धिभेद केला जात आहे," असा आरोप फडणवीस यांनी केला आहे. प्रा. ना. स. फरांदे यांच्यावरील स्मृतिग्रंथाच्या प्रकाशन सोहळ्यात ते बोलत होते. (now doing distinction between equality and harmony says Devendra Fadnavis)

फडणवीस म्हणाले, "अलिकडे समता आणि समरसता यात बुद्धिभेद केला जातो. पण आपण एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे की, 'समता' हे उद्दिष्ट आहे तर 'समरसता' ही या उद्दिष्टापर्यंत पोहोचण्याचं साधन आहे" प्रा. ना. स. फरांदे यांच्या कार्याचा उल्लेख करताना ते राजकारणातील एक अतिशय सुसंस्कारित, तत्त्वनिष्ठ आणि ध्येयवादी चेहरा म्हणून त्यांची ओळख होती. सभागृहातील कामकाज कसे चालवावे, याचे ते आदर्श होते. कितीही गंभीर प्रसंग असला तरी त्यातून ते मार्ग काढायचे, असंही फडणवीस म्हणाले.

प्रश्नोत्तराच्या शेवटच्या दहा मिनिटांत 100 प्रश्नांपैकी कुठलाही प्रश्न घेऊ, असा त्यांनी नियम केल्यानं सर्वच प्रश्नांना न्याय मिळत गेला. अन्यथा पहिल्या दहा प्रश्नांच्या बाबतीतच सरकार, अधिकारी जागरुक असायचं. स्थायी समितीच्या माध्यमांतून काम करण्याची पद्धत त्यांनी सुरू केली. जेव्हा ही पद्धत सरकारच्या प्रतिमेसाठी उपयोगी नाही असे लक्षात आलं तेव्हा नंतरच्या सरकारांनी ती बंद केली. त्यांनी विधिमंडळाच्या कामकाजात आणि कार्यपद्धतीत अतिशय मोलाचे योगदान दिलं, अशा शब्दांत फडणवीसांनी प्रा. ना. सी. फरांदे यांचा गौरव केला.

महाराष्ट्र भाजपाचा इतिहास प्रा. ना. स. फरांदे यांच्याशिवाय पूर्ण होऊ शकत नाही. मूल्याधिष्ठित राजकारणावर त्यांनी कायम भर दिला. ज्या क्षेत्रात काम केले, त्या प्रत्येक क्षेत्रात त्यांनी आपली अमिट छाप सोडली. ते खर्‍या अर्थाने आम्हा सर्वांसाठी दीपस्तंभासारखे, अशा शब्दांत फडणवीस यांनी भाजपतील त्यांचं महत्व आधोरेखित केलं.