विरार, ता. २३ (बातमीदार) ः दिवाळीची सुट्टी लागली, की फटाके, रांगोळी, फराळ याबरोबरच इतिहासप्रेमींची पावले वळतात ती गड-किल्ल्याकडे. इतिहासाची साक्ष देत असलेल्या गड-किल्ल्यांचे दर्शन सध्या वसईकरांना होत आहे. वसई-विरारमध्ये ठिकठिकाणी गड, किल्ल्यांची प्रतिकृती उभारण्यात आली आहे. यात प्रतापगड, कोंढाणा, भुदरगड, पन्हाळा, राहगड खांदेरी अशा किल्ल्यांच्या समावेश असून हे किल्ले बघण्यासाठी गर्दी होत आहे.

समुद्रावरून आपल्या राज्यावर हल्ला होऊ शकतो, म्हणून राजांनी जलदुर्ग बांधले, त्याचप्रमाणे आपल्यापेक्षा शत्रू प्रबळ असल्याने गड-किल्ले उभारून शत्रूबरोबर लढून त्याला पराभूत करण्याचे काम महाराजांनी केले. त्यांचा इतिहास लोकांपुढे यावा, यासाठी वसई, नालासोपारा आणि विरारमध्ये ठिकठिकाणी गड-किल्ले उभारण्यात आले आहेत. या किल्ल्यांची माहितीही व्यवस्थितपणे देण्याचे काम येथील स्वयंसेवक करत असल्याने आपण थेट त्या किल्ल्यांची भ्रमंती करत असल्याचा भास होतो. सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे हे किल्ले उभारताना प्लॅस्टिक किंवा थर्माकोलचा उपयोग न करता पर्यावरणाचे भान राखण्यात आले आहे.

शिवप्रेमी म्हणून दरवर्षी मी वसई-विरारमध्ये उभारण्यात येणाऱ्या किल्ल्यांना आवर्जून भेट देतो. किल्ले उभारताना मुलांनी केलेले प्रयत्न, किल्ल्यांची त्यांना असलेली माहिती, त्यासाठी त्यांनी घेतलेले श्रम आणि सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे शिवरायांबद्दल त्यांना असलेली आस्था वाखाणण्याजोगी असल्याचे दिसून आले.
- मंगेश मस्के, दुर्गप्रेमी