गर्भधारणेत पायांवर येणारी सूज ठरू शकते गंभीर
वोक्हार्ट हॉस्पिटल्समधील डॉक्टरांच्या सतर्कतेने वाचले प्राण
विरार, ता. १७ (बातमीदार) ः गर्भावस्थेत पायांना सूज येणे ही सामान्य बाब समजली जाते. तरी काही वेळा ती एका गंभीर आजाराचे लक्षण असू शकते. मीरा रोड येथील वोक्हार्ट हॉस्पिटल्समधील डॉक्टरांनी एका ३२ वर्षीय गर्भवती महिलेमध्ये आढळलेल्या ‘मेम्ब्रेनस नेफ्रोपॅथी’ या दुर्मिळ किडनी आजाराचे वेळेत निदान करून माता आणि बालकाचे प्राण वाचवले आहेत.
पालघर येथे राहणाऱ्या ३२ वर्षीय गर्भवती महिलेच्या पायांना गंभीर सूज आल्यामुळे वोक्हार्ट हॉस्पिटलच्या कन्सल्टंट प्रसूती व स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. मंगला पाटील यांनी मूत्र तपासणी करण्याचा सल्ला दिला होता. तपासणीत मोठ्या प्रमाणात प्रथिने आढळल्याने अधिक तपासणी करण्यात आली. त्यात दररोज सुमारे सात ग्रॅम प्रोटीन्यूरिया होत असल्याचे निष्पन्न झाले. सामान्यतः किडनी निरोगी असल्यास प्रथिने रक्तातच राहतात, मात्र किडनीच्या फिल्टर्सना इजा झाल्यामुळे ती लघवीवाटे बाहेर पडत होती. याला मूत्रपिंड निकामी होण्याचे किंवा मूत्रपिंडाच्या समस्येचे लक्षण मानले जाते.
या केसमध्ये सुरक्षित पद्धतीने किडनी बायोप्सीनंतर मेम्ब्रेनस नेफ्रोपॅथी या दुर्मिळ किडनी आजाराचे निदान झाले. यानंतर वोक्हार्ट रुग्णालयाचे कन्सल्टंट नेफ्रोलॉजिस्ट डॉ. पुनीत भुवानिया यांच्या देखरेखीखाली उपचार सुरू करण्यात आले. तपासणीदरम्यान रुग्ण पूर्वी कॉस्मेटिक फेअरनेस क्रीमचा वापर करत असल्याचे समोर आले. त्या महिलेच्या शरीरात मर्क्युरी (पारा) चे प्रमाण जास्त आढळले. अनेक अनियंत्रित कॉस्मेटिक उत्पादनांमध्ये पारा असतो, जो किडनीसाठी अत्यंत घातक ठरू शकतो. रुग्णांच्या प्रकृतीवर सातत्याने लक्ष ठेवण्यात आले आणि गर्भावस्थेस सुरक्षित अशा नेफ्रोलॉजी उपचारांची योजना करण्यात आली. दोन आठवड्यांहून अधिक कालावधीच्या उपचारानंतर रुग्णांच्या प्रकृतीत सातत्याने सुधारणा झाली असून सध्या त्या पूर्णपणे स्वस्थ आहेत. वेळेत निदान झाल्यामुळे आई व गर्भातील बाळाच्या संभाव्य गुंतागुंती टळल्या. डॉक्टरांनी गर्भावस्थेत पाय सुजणे यासारखी लक्षणे दुर्लक्षित न करता नियमित मूत्र तपासणी करण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, गर्भावस्थेदरम्यान डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कॉस्मेटिक उत्पादनांचा वापर टाळण्याचा सल्ला दिला आहे.

चौकट
याविषयी अधिक माहिती देताना डॉ. पुनीत भुवानिया यांनी सांगितले कि, गर्भावस्थेदरम्यान किडनीशी संबंधित आजारांची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा लक्षात येत नाहीत. पाय सुजणे हे सामान्य मानले जाते; मात्र साधी मूत्र तपासणीही गंभीर आजार ओळखण्यास मदत करू शकते. वेळेत निदान झाल्यामुळे आम्ही रुग्णाची प्रकृती स्थिर ठेवू शकलो आणि सुरक्षित परिणाम साध्य करू शकलो.