स्ट्रोक उपचारांना तंत्रज्ञानाची जोड
ग्लेनईगल्स रुग्णालयात एआयआधारित मॉडेल सुरू

सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. ५ : वाढत्या स्ट्रोक रुग्णसंख्येच्या पार्श्वभूमीवर वेळीच निदान व उपचारासाठी एआयआधारित ‘हब-अँड-स्पोक’ मॉडेल सुरू करण्यात आले आहे. या प्रणालीद्वारे मुंबई आणि नवी मुंबईतील निवडक सीटीस्कॅन व एमआरआय सुविधा असलेली डायग्नोस्टिक सेंटर्स थेट रुग्णालयातील स्ट्रोक टीमशी जोडली जाणार आहेत. स्ट्रोक रुग्णांचे वेळीच निदान व उपचार सुनिश्चित करण्यासाठी परळच्या ग्लेनईगल्स रुग्णालयात हे मॉडेल सुरू केले आहे.
या उपक्रमात डॉ. शिरीष हस्तक, डॉ. पंकज अग्रवाल, डॉ. कुशल भाटिया आणि डॉ. मयूर घरत यांचे सहकार्य लाभत आहे. स्कॅनमध्ये स्ट्रोकचा संशय आढळताच एआय प्रणालीद्वारे डॉक्टरांच्या मोबाईलवर तत्काळ सूचना पाठवली जाते. त्यामुळे, उपचारांतील विलंब टळून ‘गोल्डन विंडो’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या ४.५ तासांच्या आत उपचार सुरू करणे शक्य होणार आहे. डॉक्टरांच्या मोबाईलवर तत्काळ अलर्ट जाण्याची सोयही या यंत्रणेत आहे.
गेल्या सहा महिन्यांपासून ही प्रणाली घाटकोपर, मुलुंड, पनवेल आदी भागांतील निवडक केंद्रांमध्ये कार्यान्वित असून आतापर्यंत तीन ते चार रुग्णांवर वेळेत उपचार करण्यात यश आले आहे. डॉ. बिपीन चेवले (सीईओ) यांच्या मते, या तंत्रज्ञानामुळे निर्णयप्रक्रिया जलद होऊन रुग्णांचे प्राण व मेंदूची कार्यक्षमता वाचवण्यास मोठी मदत होणार आहे.
मेंदूपर्यंत जाणारा रक्तपुरवठा अचानक थांबणे (इस्केमिक स्ट्रोक) किंवा मेंदूतील रक्तवाहिनी फुटून रक्तस्राव होणे (हॅमरेजिक स्ट्रोक) असे स्ट्रोकचे प्रकार आहेत. उच्च रक्तदाब, मधुमेह, धूम्रपान, हृदयविकार आणि वाढलेले कोलेस्ट्रॉल ही त्यामागची प्रमुख कारणे आहेत. वेळेत उपचार न मिळाल्यास पक्षाघात, बोलण्याची क्षमता कमी होणे, कायमस्वरूपी अपंगत्व किंवा मृत्यूदेखील ओढावू शकतो.

निदान आणि उपचारातील दरी घटणार
एआयआधारित ‘हब-अँड-स्पोक’ मॉडेलमुळे निदान आणि उपचार यामधील दरी कमी होत असून, भविष्यात अधिक केंद्र या नेटवर्कमध्ये सहभागी झाल्यास स्ट्रोक रुग्णांसाठी वेळेवर आणि समन्वयित उपचार शक्य होतील, असा विश्वास तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.