Indian Wedding Industry: भारतात लग्नांची एक वेगळीच क्रेझ आहे. राधिका मर्चंट आणि अनंत अंबानी यांच्या लग्नसोहळ्यापासून ते दीपिका पदुकोण आणि रणवीर सिंग, अनुष्का शर्मा आणि विराट कोहली, प्रियांका चोप्रा आणि निक जोनास यांच्या विवाहसोहळ्यांपर्यंत भारतीय विवाहसोहळा नेहमीच भव्यदिव्य साजरा केला जातो.

जेफरीजच्या अलीकडील अहवालानुसार, 'बिग फॅट इंडियन वेडिंग'वर दरवर्षी सुमारे 10 लाख कोटी रुपये (130 अब्ज डॉलर) खर्च केले जातात, अमेरिकेमध्ये सुमारे 70 अब्ज डॉलर खर्च केला जातो. तर चीनमध्ये 170 अब्ज डॉलर पेक्षा कमी खर्च केला जातो.

जेफरीजच्या मते, सध्या प्रति लग्न सरासरी खर्च सुमारे 12.50 लाख रुपये आहे. जेफरीजने नोंदवल्याप्रमाणे, सरासरी भारतीय जोडपे शिक्षणापेक्षा विवाहावर सुमारे 2 पट जास्त खर्च करतात (पूर्व प्राथमिक ते पदवीपर्यंत).

जेफरीजच्या मते, खर्चाच्या दृष्टीकोनातून, लग्नाच्या खर्चात सर्वात मोठा हिस्सा दागिन्यांचा आहे. ज्वेलरी मार्केटमध्ये 50 टक्के ते 55 टक्के दागिने लग्नासाठी असतात, त्यानंतर 35 टक्के रोजच्या पोशाखांसाठी आणि 20 टक्के फॅशनसाठी असतात.

जेफरीजच्या अहवालात सांगितले की, भारतात होणाऱ्या प्रत्येक लग्नावर सुमारे 12.5 लाख रुपये खर्च केले जातात. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, हा आकडा भारताच्या दरडोई जीडीपीच्या जवळपास 5 पट आहे, जो 2.4 लाख रुपये आहे. त्याच वेळी, हा खर्च वार्षिक घरगुती उत्पन्नाच्या 3 पट आहे. विशेष म्हणजे भारतातील लोक इतर अनेक देशांच्या तुलनेत लग्नावर सर्वाधिक खर्च करतात.

देशात लक्झरी लग्नाची किंमत 20-30 लाख रुपये आहे. हॉटेल, खानपान, सजावट आणि मनोरंजनावर सर्वाधिक पैसा खर्च होतो. यामध्ये दागिने, कपडे आणि प्रवासाचे भाडे समाविष्ट नाही.

लग्नसोहळ्यात सर्वात जास्त पैसा कोण कमावत?

• प्रत्येक लग्नात सर्वात जास्त खर्च दागिन्यांवर होतो. सराफा उद्योग लग्नाच्या हंगामात सर्वाधिक 35-40 टक्के कमाई करतो.

• यानंतर केटरिंग उद्योग येतो, ज्याला 24-26 टक्के महसूल मिळतो.

• कार्यक्रम नियोजन उद्योगाला 18-20 टक्के

• फोटोग्राफर 10-12 टक्के

• वस्त्रोद्योगासाठी 9-10 टक्के

• डेकोरेशन उद्योगालाही 9-10 टक्के वाटा मिळतो

• याशिवाय इतर उद्योगांना 20 ते 25 टक्के महसूल मिळतो