चंद्रावर मानवाचे पहिले पाऊल पडले अन्‌ अमेरिकेने ‘न भूतो न भविष्यती’ असा इतिहास घडविला. या घटनेचा सुवर्णमहोत्सव गेल्या वर्षी साजरा झाला. त्यानंतर आता अमेरिकेने पुन्हा मानवाला चंद्रावर उतरविण्याचा विडा उचलला आहे. या मोहिमेचे अजून एक वैशिष्ट्य म्हणजे महिला अंतराळवीर प्रथमच चंद्रावर पाठविण्यात येणार आहे. त्यादृष्टीने तयारीही सुरू केली असून, गेल्या आठवड्यात ‘नासा’चे खडतर प्रशिक्षण पूर्ण केलेल्या ११ अंतराळवीरांना पदवी प्रदान करण्यात आली. त्यात भारतीय वंशाचा राजा जॉन वुरपुत्तुर चारी, कोरियन वंशाचा लेफ्टनंट जॉनी किम आणि इराणी वंशाची जस्मिन मोघबेली या तीन भावी अंतराळवीरांचा समावेश होता.

ताज्या बातम्यांसाठी डाऊनलोड करा ई-सकाळचे ऍप

स्वप्नाकडे झेप
जस्मिन मोघबेली (वय ३६) यांचे आईवडील १९७९ च्या इस्लामी क्रांतीनंतर इराणमधून बाहेर पडले. त्यांचा जन्म जर्मनीतील असला तरी अमेरिका कर्मभूमी आहे. मोघबेली यांनी अवकाशात जाण्याचे स्वप्न लहानपणापासून बाळगले होते. इयत्ता सहावीत असताना त्याचे निश्‍चयात रूपांतर झाले. त्या वेळी शालेय उपक्रमात त्यांनी तत्कालीन सोव्हिएत युनियनची १९६३ मधील पहिली महिला अंतराळवीर व्हॅलेंटिना तेरेश्‍कोव्हा हिच्यावर एक प्रकल्प केला. १५ वर्षांची असतानाच त्यांनीा अलाबामातील ‘ॲडव्हान्स स्पेस ॲकॅडमी’चे शिबिर पूर्ण केले. पुढे अमेरिकेतील ‘एमआयटी’तून अवकाश अभियांत्रिकीची पदवी घेतली. तेथे शिकत असतानाच अमेरिकेत २६/११ची घटना घडली. त्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर मूळच्या इराणी नागरिकांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलला होता. पण तरीही त्यांनी अमेरिकेतील नौदलाची शाखा असलेल्या ‘मरिन्स’ दलात प्रवेश घेतला. ‘कोब्रा’ हेलिकॉप्टर चालविण्याचे प्रशिक्षण घेतल्यानंतर अफगाणिस्तानमध्ये युद्ध मोहिमांमध्ये भाग घेतला. तेथे घडलेल्या एका प्रसंगावरून त्यांना ‘जॉज’ हे टोपणनाव मिळाले. अशा या ‘जॉज’चे अवकाशात जाण्याचे स्वप्न आता अगदी दाराशी येऊन ठेपले आहे. 

स्वतःला सिद्ध केले
अमेरिकेच्या नौदलात लेफ्टनंट पदावर असलेला जॉनी किम (वय ३५) हे कोरियन वंशाचे दुसरे अंतराळवीर ठरणार आहेत. दहशतवादाशी सामना करण्यासाठी अमेरिकच्या विशेष ‘नेव्ह सील’दलातही त्यांनी केले आहे. एवढेच नाही तर ते वैद्यकीय पदवीधारकही आहे. आता चंद्रावर जाण्याची तयारी त्यांनी सुरू केली आहे. किमच्या आईवडिलांनी १९८०मध्ये दक्षिण कोरियातून अमेरिकेत स्थलांतर केले. कॅलिफोर्नियात त्यांचे दारूचे दुकान होते. किम शाळेत अत्यंत हुशार होते. तरी लाजाळू, अबोल, आणि स्वतःवर विश्‍वास नसलेला मुलगा असे त्यांची ओळख होती. मात्र १६ व्या वर्षी ‘नेव्ही सील’मध्ये जाण्याचा निर्णय त्यांनी एकट्याने घेतला आणि तेव्हाच त्यांना स्वतःची ओळख झाली. हाच निर्णय त्यांच्या आयुष्याला कलाटणी देणारा ठरला.