मुंबई : भारतातील रस्त्यांवर दररोज हजारो वाहने धावतात. यातील अनेक वाहनांवर वेगवेगळ्या रंगांच्या नंबरप्लेट आहेत. या प्लेट्सचा रंग आणि नंबर म्हणजे काय हे जाणून घेण्याचा तुम्ही कधी प्रयत्न केला आहे का ?

पिवळी नंबर प्लेट

पिवळी नंबरप्लेट असलेली वाहने रस्त्यावर वारंवार दिसतात. ऑटो रिक्षा, टॅक्सी, ट्रक, बस, जेसीबी यांसारख्या वाहनांवर या रंगाची प्लेट जास्त वापरली जाते. म्हणजे या नंबर प्लेट असलेल्या वाहनांचा व्यावसायिक वापर केला जातो. हे वैयक्तिक वापरासाठी नाहीत आणि पिवळ्या नंबर प्लेटसह वाहने चालविण्यासाठी चालकाकडे वैध व्यावसायिक वाहन चालविण्याचा परवाना असणे आवश्यक आहे.

पांढरी नंबर प्लेट

सामान्य पेट्रोल आणि डिझेलच्या खासगी गाड्यांना परिवहन विभागाकडून पांढऱ्या नंबर प्लेट दिल्या जातात, त्यावर काळ्या रंगात नंबर लिहिलेले असतात. अशा नंबरप्लेट असलेली वाहने, दुचाकी आणि स्कूटर यांचा वापर केवळ वैयक्तिक कारणांसाठी केला जातो.

काळी नंबर प्लेट

या रंगाची नंबर प्लेट असलेली वाहने क्वचितच दिसतात. त्यांचा वापर व्यावसायिक वाहनांप्रमाणे देखील केला जातो परंतु अशा नंबर प्लेटचे वाहन चालविण्यासाठी व्यावसायिक वाहन चालविण्याचा परवाना आवश्यक नाही. आलिशान हॉटेलमधून वाहतूक करणाऱ्या वाहनांवर या प्रकारची नंबर प्लेट दिसते.

हिरवी नंबर प्लेट

हिरव्या नंबर प्लेटचा ट्रेंड फार जुना नाही. ही रंगीत नंबर प्लेट सरकारने इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी राखीव ठेवली आहे. देशात नोंदणीकृत सर्व इलेक्ट्रिक वाहनांवर फक्त हिरव्या नंबर प्लेट बसविल्या जातात. खासगी आणि व्यावसायिक इलेक्ट्रिक वाहनांना हिरवी नंबर प्लेट लावलेली असते परंतु खासगी इलेक्ट्रिक वाहनांना त्यांच्या प्लेट्सवर पांढरे नंबर दिले जातात, तर व्यावसायिक इलेक्ट्रिक वाहनांच्या हिरव्या नंबर प्लेटवर पिवळे नंबर असतात.

लाल नंबर प्लेट

ही रंगीत नंबर प्लेट नवीन वाहनांसाठीच दिली जाते. त्यावर तात्पुरता क्रमांक दिला जातो आणि वाहन खरेदी केल्यानंतर, प्राधिकरणाकडून कायमस्वरूपी क्रमांक मिळेपर्यंत तुमच्या वाहनावर लाल रंगाची नंबर प्लेट लावली जाते.

निळी नंबर प्लेट

देश-विदेशातील अनेक वाहनांवर निळ्या रंगाच्या नंबरप्लेट असतात, त्यासोबत हे नंबरही वेगळ्या पद्धतीने दिले जातात. इतर देशांत राहणाऱ्या राजनैतिक अधिकाऱ्यांच्या वाहनांवरच या रंगाच्या नंबर प्लेट लावल्या जातात.

या रंगाच्या नंबर प्लेटमध्ये 10 CC 50 किंवा तत्सम क्रमांक आहेत ज्यामध्ये CC म्हणजे कॉन्सुलर कॉर्प्स. UN क्रमांकासह येत आहे, याचा अर्थ युनायटेड नेशन्स आणि DC सोबत येणारी नंबर प्लेट म्हणजे डिप्लोमॅटिक कॉर्प्स. या नंबर प्लेट्सवर, कोणत्याही देशाचे कोणतेही राज्य कोड नसतात, परंतु ज्या देशाच्या अधिकाऱ्याला तो जारी केला जातो त्या देशाचे कोड त्यावर लिहिलेले असतात.

बाण क्रमांकाची प्लेट

बाणांच्या निशाणासोबत बसवलेल्या नंबर प्लेट फक्त लष्कराच्या वाहनांनाच बसवल्या जातात. संरक्षण वाहनांच्या नंबर प्लेट्समध्ये वरच्या दिशेने बाण असतात. अशा नंबरप्लेट असलेल्या वाहनांना देशात कोणताही टोल भरावा लागत नाही.