Ninth Planet Update : शास्त्रज्ञांनी अखेर पृथ्वीच्या पलिकडे एक अत्यंत रंजक आणि गूढ असा नववा ग्रह शोधून काढला आहे. प्लूटोच्या बाहेरील या नव्या ग्रहाच्या शोधासाठी जवळपास ४० वर्षांचा अभ्यास, निरीक्षणं आणि डेटा संकलन करण्यात आला आहे. तैवान, जपान आणि ऑस्ट्रेलियातील खगोलशास्त्रज्ञांनी मिळून हा ऐतिहासिक शोध लावला आहे.

नवव्या ग्रहाची वैशिष्ट्ये काय आहेत?

• सूर्यापासूनचे अंतर
  या ग्रहाचे सूर्यापासूनचे अंतर ४६.५ अब्ज ते ६५.१ अब्ज मैलांदरम्यान आहे. इतक्या प्रचंड अंतरामुळे सूर्यप्रकाश तिथे अत्यंत क्षीण स्वरूपात पोहोचतो.

• तापमान
  या ग्रहावरचे तापमान -३६४°F ते -४०९°F इतके अत्यंत थंड असू शकते, ज्यामुळे तो पूर्णतः बर्फाच्छादित असल्याचे शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे.

• वस्तुमान आणि आकार
  या नवव्या ग्रहाचे वस्तुमान पृथ्वीपेक्षा १७ पट अधिक असून, तो युरेनस किंवा नेपच्यून इतकाच मोठा आहे.

• परिभ्रमण कालावधी
  या ग्रहाला सूर्याभोवती एक फेरी पूर्ण करण्यासाठी तब्बल २५,००० वर्षे लागतात

या ग्रहावर जीवन शक्य आहे का?

शास्त्रज्ञांनी अभ्यासलेल्या १३ संभाव्य ग्रहांपैकी या नवव्या ग्रहावर जीवन असण्याची शक्यता अधिक असल्याचे त्यांनी नमूद केले आहे. अर्थात आपण ज्या स्वरूपातील जीवसृष्टीची कल्पना करतो झाडं, प्राणी, मानव तशी नाही पण अत्यंत कठीण आणि थंड हवामानातही टिकून राहणारे सूक्ष्म जीव (जसे की बॅक्टेरिया) येथे अस्तित्वात असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

जर पाणी अस्तित्वात असेल, तर ते ग्रहाच्या गाभ्याजवळ खोलवर साठवलेले असू शकते. सूर्यप्रकाश जवळपास नसल्याने अशा जीवांना ऊर्जा मिळवण्यासाठी वेगळ्या स्रोतांचा आधार घ्यावा लागेल कदाचित ग्रहाच्या अंतर्गत उष्णतेचा.

२०१६ मध्ये व्यक्त केलेल्या या ग्रहाच्या अस्तित्वाच्या शक्यतेला आता ठोस आधार मिळाला आहे. जगभरातील खगोलशास्त्रज्ञांसाठी ही एक ऐतिहासिक घटना असून भविष्यात यावर आधारित अनेक संशोधन प्रकल्प राबवले जाणार आहेत.

या शोधामुळे मानवजातीच्या “पृथ्वीबाहेरील जीवनाच्या” शोधाला नवी दिशा मिळू शकते. जगभरातील खगोलप्रेमी, वैज्ञानिक आणि संशोधक यांच्यात यामुळे प्रचंड उत्सुकता आणि उमेद निर्माण झाली आहे.