मुंबई : स्मार्टफोन वापरकर्त्यांना लवकरच बनावट कॉल आणि एसएमएसपासून मुक्ती मिळणार आहे. यासाठी भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) नवीन तंत्रज्ञानावर काम करत आहे.

ट्रायने सोमवारी सांगितले की ते आर्थिक फसवणूक रोखण्यासाठी इतर नियामकांसह संयुक्त कृती योजनेसह बनावट कॉल आणि संदेश शोधण्यासाठी विविध तंत्रज्ञानावर काम करत आहे. वास्तविक, सरकार स्पॅम कॉल्स रोखण्यासाठी ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानावर काम करण्याची तयारी करत आहे.

भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) ने म्हटले आहे की अनसोलिसीटेड कमर्शियल कम्युनिकेशन (UCC) किंवा फेक कम्युनिकेशन हे लोकांच्या गैरसोयीचे प्रमुख स्त्रोत आहे आणि व्यक्तींच्या गोपनीयतेवर अतिक्रमण करते.

तसेच आता अनोंदणीकृत टेलीमार्केटर्स (UTM) विरुद्ध तक्रारी दाखल करण्यात आल्या आहेत जेथे विविध प्रकारच्या UCC SMS च्या जाहिरातींमध्ये वाढ झाली आहे. याव्यतिरिक्त, UCC कॉल ही देखील एक चिंतेची बाब आहे, ज्याला UCC SMS च्या बरोबरीने हाताळले जाणे आवश्यक आहे.

मेसेज-कॉलसाठी ग्राहकांची परवानगी घ्यावी लागेल

त्रासदायक कॉल्स आणि मेसेजच्या धोक्याला आळा घालण्यासाठी, TRAI ने टेलिकॉम कमर्शियल कम्युनिकेशन्स कस्टमर प्रेफरन्स रेग्युलेशन-2018 देखील जारी केले, ज्याने ब्लॉकचेन (डिस्ट्रिब्युटेड लेजर टेक्नॉलॉजी-DLT) वर आधारित एक इकोसिस्टम तयार केली आहे.

हे नियमन सर्व व्यावसायिक प्रवर्तक आणि टेली-मार्केटर्सना DLT प्लॅटफॉर्मवर नोंदणी करणे आणि त्यांच्या पसंतीच्या वेळी आणि दिवशी विविध प्रकारचे प्रचारात्मक संदेश प्राप्त करण्यासाठी ग्राहकांची संमती घेणे अनिवार्य करते.

म्हणजेच मेसेजिंगसाठी ग्राहकांची मंजुरी घेणे आवश्यक असेल. त्यांच्या आवडीच्या दिवशी आणि वेळेवरच संदेश पाठवता येतात. यासोबतच संदेश पाठवण्याचे स्वरूपही निश्चित करण्यात आले आहे. आतापर्यंत सुमारे 2.5 लाख संस्थांनी DLT साठी नोंदणी केली आहे.

फ्रेमवर्क अंतर्गत, 6 लाखांहून अधिक शीर्षलेख आणि सुमारे 55 लाख मंजूर संदेश टेम्पलेट्ससह नोंदणीकृत, जे DLT प्लॅटफॉर्म वापरून नोंदणीकृत टेलि मार्केटर्स आणि TSPs द्वारे ग्राहकांना वितरित केले जात आहेत. नियमावलीत म्हटले आहे की फ्रेमवर्कमुळे नोंदणीकृत टेलीमार्केटर्सच्या ग्राहकांच्या तक्रारींमध्ये 60 टक्के घट झाली आहे.

समितीची नुकतीच बैठक झाली

TRAI विविध भागधारकांच्या समन्वयाने UTM वरून UCC ची चाचणी करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलत आहे. या चरणांमध्ये UCC शोध प्रणालीची अंमलबजावणी, डिजिटल संमती संपादनाची तरतूद, शीर्षलेख आणि संदेश टेम्पलेट्सचे बुद्धिमान स्क्रबिंग, AI (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) आणि ML (मशीन लँग्वेज) इत्यादींचा समावेश आहे.

TRAI ने नियामकांची एक संयुक्त समिती स्थापन केली आहे, ज्यामध्ये RBI, SEBI, ग्राहक व्यवहार विभागाच्या प्रतिनिधींचा समावेश आहे. 10 नोव्हेंबर रोजी समितीची बैठक झाली, ज्यामध्ये दूरसंचार विभाग (DoT) आणि गृह मंत्रालय (MHA) चे अधिकारी देखील उपस्थित होते.