General Knowledge : तुम्ही रस्त्याने प्रवास करताना वेगवेगळ्या रंगाचे दगड कधी तरी बघितलेच असेल. यावर तुम्ही जात असलेल्या रस्त्यावरून पुढचं अतंर किती किलोमीटर आहे त्याचा अचूक आकडा लिहीलेला असतो. मात्र हे रंग आणखी काही महत्वाची माहिती सूचित करतात आज आपण त्याबाबत सविस्तर जाणून घेऊया.

माइलस्टोन प्रामुख्याने 4 वेगवेगळ्या रंगांचे असतात. यात एक दगड पूर्णपणे पांढरा आहे परंतु ते कोणत्याही श्रेणीमध्ये वर्गीकृत नाहीत. जिल्ह्याच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागाकडून आवश्यकतेनुसार हे तयार केले जातात.

सर्वात सामान्यपणे दिसणारा दगड म्हणजे पिवळा. महामार्गावर तुम्हाला अनेकदा पिवळ्या रंगाचे टप्पे दिसतील. पिवळा रंग म्हणजे हा रस्ता केंद्र सरकारच्या अधिपत्याखाली असून तो NHAI ने बांधला आहे. त्याची देखरेखही केंद्र सरकारच्या नियंत्रणाखाली आहे. हे महत्त्वाचे राष्ट्रीय रस्ते आहेत. जसे हायवे आणि एक्सप्रेसवे. भारतात ४ जानेवारी २०२३ पर्यंत १,४४,६३४ किमी लांबीचे नॅशनल हायवे नेटवर्क होते. मात्र यात सातत्याने बदल होत असतात.

दुसरा रंग असतो हिरवा. तुम्हाला हे दगड रस्त्यात एका राज्यात राहताना दिसतील. हा रस्ता राज्य सरकारने केला आहे. त्याला राज्य महामार्ग म्हणतात. या रस्त्याच्या बांधकामापासून ते देखभालीपर्यंतचे काम राज्य सरकार करते. हे रस्ते एकाच राज्यातील अनेक शहरांना जोडतात. भारतातील राज्य महामार्गांची एकूण लांबी 1,86,908 आहे. राष्ट्रीय महामार्गाप्रमाणे हा क्रमांकही बदलत राहतो. (National Highway)

तिसरा रंग गडद निळा किंवा काळा आहे. जर तुम्हाला रस्त्यावर हा दगड दिसला तर समजून घ्या की तुम्ही जिल्ह्याच्या मुख्य रस्त्यावर आहात किंवा तुम्ही शहराकडे जात आहात. हे जिल्ह्यांमध्ये कनेक्टिव्हिटी प्रदान करते. त्यांची लांबीही सुमारे ६ लाख किलोमीटर आहे. (Awareness)

चौथा मुख्य रंग नारंगी आहे. पांढऱ्या आणि केशरी रंगाचा दगड ग्रामीण रस्त्यांवर वापरला जातो. हे रस्ते प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजनेअंतर्गत बांधण्यात आलेले असतात. ते एक गाव दुसऱ्या गावाला जोडण्याचे काम करतात.