Kartiki Ekadashi 2022 : कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशी तिथीला कार्तिक एकादशी म्हणतात. या एकादशीला प्रबोधिनी एकादशी किंवा देवउठणी एकादशी असेही म्हणतात.आज कार्तिक एकादशी आहे. आषाढी एकादशीला असते तशीच भक्तांची मांदियाळी पंढरीत पाहायला मिळत आहे.

काल म्हणजे कार्तिक एकादशीच्या पूर्वसंध्येला चंद्रभागा तीरी स्नान करण्यासाठी भक्तांची मोठी गर्दी झाली होती. शास्त्रात जसे आषाढी वारीला महत्त्व आहे तसेच कार्तिक वारीलाही आहे.लाखो वारकरी पंढरपुरात दाखल झाले आहेत.

आज पहाटे राज्याचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सपत्नीक विठूरायची पूजा केली. आजच्या या एकादशीला देवउठणी एकादशी असेही म्हणतात. त्यामागील महत्व काय आहे हे जाणून घेऊयात.

कार्तिकी एकादशीला चातुर्मास व्रताचा हा शेवटचा दिवस मानला जातो. या दिवशी भगवान विष्णू त्यांच्या चातुर्मासात चार महिने निद्रावस्थेत जातात. ते कार्तिक एकादशीला जागे होतात आणि पुन्हा ह्या सृष्टीच्या पालनाचा करण्यासाठी उभे ठाकतात, अशी मान्यता आहे.

त्यामुळे हिला देवोत्थनी, देवउठणी एकादशी असेही म्हणतात.कार्तिक शुद्ध एकादशी ही देवप्रबोधनी एकादशी म्हणून देखील ओळखली जाते. या दिवशी वारकरी संप्रदायातील तसेच वैष्णव पंथीय एक दिवसाचे उपवासाचे व्रत करतात.

कार्तिक एकादशीचे महत्त्व

देवशयनी एकादशीपासून प्रबोधिनी एकादशीपर्यंत चार महिने कोणतेही शुभ कार्य केले जात नाही. कारण भगवान विष्णू हे चार महिने योगनिद्रामध्ये राहतात.त्याकाळात कोणतेही महत्त्वाचे काम करू नये असे सांगितले जाते. कार्तिकी एकादशीला मांगलिक कार्यांच्या दृष्टीकोनातून विशेष महत्त्व आहे. कारण या तिथीपासून लग्न, मुंज, गृहप्रवेश आदी मंगल कार्यांना सुरुवात होते.