अनारसे हा तांदळाचे पीठ, तीळ आणि साखरेपासून बनवलेला गोड पदार्थ आहे. आपल्याकडे हा दिवाळीचा एक खास पदार्थ म्हणून ओळखला जातो. तर बिहार आणि उत्तर भारतात अधिक लोकप्रिय आहे. अनारसे दोन प्रकारचे बनतात. गोल वड्यासारखे आणि सपाट पुरीसारखे या दोन्हीची चव सारखीच आहे. या पदार्थाशी संबंधीत एक पौराणीक कथाही सांगितली जाते. 

महाराष्ट्रात अनारसे हे केवळ दिवाळीच्या दिवसात फराळातच असतात. बिहारमध्ये या अनारशांना विशेष महत्त्व आहे. त्यामुळे अनारसे आपल्याकडे बिहारकडून आपल्या फराळात आला असे म्हणायला काही हरकत नाही. 

पौराणिक मान्यता

बिहारमध्ये अनारसाशी संबंधित एक मान्यता सांगितले जाते. भगवान शंकरांना प्रसन्न करण्यासाठी माता पार्वती तप करत होत्या. अनेक वर्ष तप केल्यावरही भगवान शंकर काही प्रसन्न होईनात. त्यावेळी पार्वतीजींनी महादेवाच्या पिंडीचा पूजा केली. त्या पूजेला माता पार्वतींनी प्रसाद म्हणून अनारसे अर्पण केले. 

बिहारमध्ये श्रावणात करतात अनारसे 

श्रावण हा महिना पवित्र मानला जातो. या महिन्यात उपवास आणि अनेक वेगवेगळे पदार्थ बनवले जातात. याच महिन्यात बिहार आणि उत्तर भारतात अनारसे केले जातात. 

अनारशांचे प्रकार

अनारशाचे अनेक प्रकार आता आले आहेत. घराघरातल्या गृहीणींनी ते शोधून काढले आहेत. यामध्ये नव्या पद्धतीनुसार दह्याचे, केळीचे,खव्याचे  अनारसे बनवले जातात. डायट करणाऱ्या लोकांसाठी बेक्ड अनारसेही केले जातात. बिहारमध्ये मावा, खवा यांचेही मऊसूत अनारसे केले जातात. या पदार्थाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते लवकर खराब होत नाहीत. त्याचे तयार पीठही बरेच दिवस टिकते.