नागपूर : रजोनिवृत्ती (मेनोपॉज) म्हणजे स्त्रियांची मासिक पाळी कायमची बंद होणे. सर्वसाधारणपणे वयाच्या ४५ ते ५० व्या वर्षी स्त्रीला मेनोपॉज येऊ शकतो. पाळी बंद होण्याआधी काही वर्षे आधीपासूनच स्त्रियांच्या शरीरात दृष्टीने बदल घडायला सुरुवात होते. रजोनिवृत्ती आजार नाही. निसर्गचक्राचा हा एक भाग आहे. त्यामुळे जीवनाच्या या पर्वाला सकारात्मक भावनेने स्वीकारणे आवश्यक आहे.

जसेजसे वय वाढते तसे तसे हाडांतील कॅल्शिअमचे प्रमाण घटत जाते. रजोनिवृत्तीमध्ये स्त्रीला देणारी हार्मोन्सची पातळी रक्तातील व हाडांतील कॅल्शिअमचे प्रमाण संतुलित ठेवते. त्यामुळे हाडांतील कॅल्शिअम वेगाने निघून जायाला लागते व हाडे ठिसूळ व्हायला लागतात. याला ऑस्ट्रीयोपोरेसिस म्हणतात.

यामुळे जरासे पडण्याने मांडीची, हातांची हाडे मोडण्याची शक्यता असते, अशावेळी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, अशी माहिती डॉ. कांचन गोलावार यांनी दिली. गुडघे, टाचांमध्ये दुखणी सुरू होतात. हाडांची झीज होऊ लागते. कंबरदुखी, पाठदुखी सुरू होते. मानेच्या स्पॉन्डेलायटीसची सुरुवात होते. त्यामुळे चक्कर येणे, मान दुखणे, हाताला मुंग्या येणे आदी त्रास सुरू होतात, असे त्यांनी सांगितले.

शरीरावर होणारे परिणाम

• गर्भाशयाच्या तोंडाचा आकार लहान होतो

• गर्भाशयाला आधार देणारे स्नायू अशक्त होतात

• गर्भपिशवी आकाराने कमी होते

• अंडाशय लहान होते

• इस्ट्रोजन व प्रोजेस्ट्रॅान नामक हार्मोन्स कमी होतात

• गर्भपिशवी खाली आल्याने मूत्रमार्गावरील नियंत्रण कमी होते

मानसिक आरोग्य बिघडते

• चिडचिडेपणा वाढतो

• सहनशीलता कमी होणे

• अंग एकदम गरम वाटायला लागते

• घाम सुटणे, अंग एकदम थंड पडणे

• डोकेदुखी जाणवत राहणे

• छातीत धडधड होणे

• झोप न लागणे