उष्णतेची लाट : सावध राहा

उपराजधानीत उष्णतेची लाट आली आहे. पारा ४३ अंश सेल्सियस जवळ पोहोचला आहे. ही लाट सगळ्यांसाठी मोठा अलर्ट आहे. उष्णतेच्या लाटेमुळे आरोग्याच्या अडचणी वाढू शकतात. यामुळे या काळात निष्काळजीपणा बाळगणे जीवावर बेतणारे ठरू शकते. चेहरा आणि डोके दीर्घकाळ थेट हवा आणि सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात राहिल्यास सनस्ट्रोक अर्थात उष्माघाताची शक्यता आहे. यामुळे उष्णतेच्या उष्ण वाऱ्यापासून सावध राहावे. तसेच डॉक्टरांनी सांगितलेले हे सल्ले लक्षात घ्यावे.

सनस्ट्रोकची भीती

उष्ण वारे : उन्हाळ्यात उष्ण वारे वाहतात त्याला लू म्हणतात. एप्रिल ते जून या तीन महिन्यात पारा खूप जास्त असतो. खूप उष्ण आणि कोरडे वारे वाहतात.

उष्माघात : तापमान खूप जास्त असताना चेहरा आणि डोके दीर्घकाळ हवा आणि सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात आल्यास सनस्ट्रोकची भीती असते. तेव्हा खालील काही मुद्दे लक्षात घ्या.

हे लक्षात ठेवा…

थंड हवामान व वातानुकूलित खोलीतून थेट सूर्यप्रकाशात, संपर्कात येऊ नये

अनेक तास उष्ण वारा आणि सूर्यप्रकाशात राहू नये

कडक उन्हाळ्यात खुप व्यायामही नको

शरीराला गरजेपेक्षा कमी पाणी पिऊ नये

सुती कापडांचा वापर करावा

उष्ण वातावरणात मद्यपान टाळावे (Temperature)

हे संकेत दिसल्यास वेळीच डॉक्टरांकडे जावे

• शरीराचे तापमान सुमारे १०१ वर गेल्यास शरीर गरम आणि लाल होण्याचे संकेत देते

• पाणी पिऊनही पुन्हा पुन्हा तहान लागते

• त्वचा कोरडी पडू लागल्यास उलट्या होतात.

• जुलाब सुरू झाल्यास अशक्तपणा आणि थकवा जाणवला तर

• डोकेदुखी आणि चक्कर येत असतील तर

• हृदयाचे ठोके वाढण्याची शंका आल्यास

• श्वासोच्छ्वास जलदगतीने सुरू झाल्यास (Summer)

उष्णतेची सर्वाधिक जोखीम मुले, वृद्ध तसेच रुग्णांना आहे. त्याचप्रमाणे कमकुवत प्रतिकारशक्ती असणाऱ्यांनी घराबाहेर पडू नये. ऊन लागल्यास थंड आणि सावलीच्या ठिकाणी व्यक्तीला ठेवावे. उष्माघाताचा सर्वाधिक परिणाम किडनीवर होतो. शरीरात पाण्याच्या कमतरतेमुळे लघवी खूप कमी होते किंवा थांबते. तेव्हा वरील संकेत दिसल्यास सावधगिरी बाळगण्याची गरज आहे.

-डॉ. एम. एम. बोरकर,

वैद्यकीय अधिकारी.