World Disabled Day 2023 : केंद्र आणि राज्य सरकारने देशातील नागरिकांना डोळ्यासमोर ठेवून अनेक योजना सुरू केल्या आहेत. लहान मुले, महिला, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल, बेरोजगार, शेतकरी यांच्यासाठी अनेक योजना राबविल्या जात आहेत. त्याचप्रमाणे केंद्र आणि राज्य सरकारने मिळून दिव्यांगांसाठीही योजना सुरू केल्या. 

ज्यामध्ये दिव्यांग व्यक्तींची निवृत्तीची काळजी मिटणार आहे. कारण, सरकार दरमहा पेन्शन दिली जात आहे. निवृत्ती वेतन केवळ अपंगांनाच नाही तर विधवा आणि वृद्धांनाही दिले जाते.

अपंगत्व निवृत्ती वेतन योजना म्हणजे काय?

केंद्र सरकारने अपंग निवृत्ती वेतन योजना सुरू केली. मात्र यामध्ये राज्य सरकारकडूनही मदत दिली जाते. दरमहा २०० रुपये केंद्र सरकार आणि उर्वरित रक्कम राज्य सरकार देते. राज्य सरकार दरमहा किमान 400 रुपये आणि कमाल 500 रुपये दरमहा देतात. ही रक्कम राज्यांनुसार बदलू शकते.

योजनेचे उद्दिष्ट:

केंद्र आणि राज्य सरकारने देशातील दिव्यांगांना स्वावलंबी आणि सक्षम बनवण्यासाठी दिव्यांग पेन्शन योजना सुरू केली. पेन्शनची रक्कम थेट लाभार्थीच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केली जाते.

दिव्यांगांना आर्थिकदृष्ट्या कोणावरही अवलंबून राहावे लागू नये यासाठी ही सुरुवात करण्यात आली आहे. अनेक राज्यांमध्ये ही रक्कम दरमहा, त्रैमासिक किंवा सहामाही दिली जाते. दिव्यांग निवृत्ती वेतन योजनेचा लाभ घेण्यासाठी लाभार्थ्याला कुठेही जाऊन अर्ज करण्याची गरज नाही. यासाठी ऑनलाइन अर्जही करता येणार आहे.

अपंग पेन्शन योजनेसाठी पात्रता काय आहे?

• अर्जदार ज्या राज्यात अर्ज करत आहे त्या राज्यातील कायमचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.

• उमेदवार दारिद्र्यरेषेखालील जीवन जगत असावा.

• अर्जदाराचे वय १८ ते ५९ वर्षे दरम्यान असावे.

• किमान 40 टक्के अपंगत्व असावे.

• अर्जदाराने आधीच इतर कोणत्याही पेन्शन योजनेचा लाभ घेत नसावा.

अपंगत्व निवृत्ती वेतन योजनेसाठी ही कागदपत्रे आवश्यक असतील

1. आधार कार्ड,

2. अपंगत्व प्रमाणपत्र,

3. कायमस्वरूपी वास्तव्याचे प्रमाणपत्र,

4. बँक खाते तपशील,

5. पासपोर्ट आकाराचा फोटो,

6. उत्पन्न प्रमाणपत्र,

7. जन्म प्रमाणपत्र,

8. बीपीएल कार्ड

अपंग पेन्शन योजनेचा लाभ घेण्यासाठी, अधिकृत साइट https://sspy-up.gov.in/ ला भेट देऊन अर्ज करावा लागतो.