पुणे - ‘घरची आर्थिक परिस्थिती खराब. त्यातच वर्षभरापासून लॉकडाउन (Lockdown) सुरू असल्यामुळे पोटापाण्याचे वांदे... अशा परिस्थितीत पोटातील बाळासाठी (Baby) पोषण आहार (Nutrition Food) कसा विकत घेणार, यासाठी पैसे कुठून आणणार, याचीच चिंता (Anxiety) लागली होती. त्यामुळं बाळंतपणासाठी माहेर गाठलं. बाळंतीण (Delivery) होताच, आमच्या गावातील अंगणवाडीसेविकेने जिल्हा परिषदेच्या बाळंतविड्याची पिशवी (Balantvida Bag) घरी आणून दिली. यामुळे आम्हाला चांगला आधार मिळाला,’ अशी भावना इंदापूर तालुक्यातील नलवडेवस्ती येथील पूनम अतुल नलवडे (Poonam Nalawade) यांनी व्यक्त दिली. या पिशवीतील आहाराचे साहित्य पाहता माहेरपणाचा आनंद मिळाल्याची भावनाही त्यांनी या वेळी व्यक्त केली. (Joy of mastery from childbirth for a baby in the womb)

या बाळंतविडा किटच्या माध्यमातून प्रत्येक पात्र महिलेला आठ किलो वजनाचा कोरडा पोषण आहार दिला जात आहे. यामध्ये खारीक, खोबरं, डिंक, गूळ, काजू, आळीव, जवस, गावरान तूप, शेंगदाणे आणि फुटण्याच्या डाळ्या या १० वस्तूंचा समावेश आहे. या सर्व वस्तू एका बॅगमध्ये सीलबंद करून वाटप करण्यात येत आहेत.

जिल्ह्यातील कुपोषणाला आळा घालण्यासाठी पहिल्यांदा महिलांमधील कुपोषण कमी करणे आवश्‍यक आहे. यासाठी गर्भवती आणि बाळंतीण महिलांच्या आहाराची काळजी घेण्याचा निर्णय जिल्हा परिषदेच्या महिला व बालकल्याण समितीने घेतला आहे. याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी सुरू केल्याचे या विभागाचे उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी दत्तात्रेय मुंडे यांनी सांगितले.

बाळंतविड्यातील साहित्य

• खारीक- १ किलो

• खोबरे- १ किलो

• गूळ- २ किलो

• शेंगदाणे- दीड किलो

• फुटाण्याची डाळ- १ कि.

• गाईचे तूप- अर्धा किलो

• डिंक- पाव किलो

• काजू- पाव किलो

• आळीव- पाव किलो

• जवस- पाव किलो

‘बाळंतविडा किट’ योजना

पुणे जिल्हा परिषदेने जिल्ह्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मागासवर्गीय कुटुंबातील बाळंतिणींसाठी ‘बाळंतविडा किट़’ वाटप ही अनोखी योजना सुरू केली आहे. अशा पद्धतीचा हा राज्यातील पहिलाच प्रयोग आहे. या योजनेंतर्गत बाळंतीण झालेल्या महिलांना अंगणवाडी सेविकेच्या माध्यमातून घरपोच हे किट दिले जात आहे. बालके आणि महिलांमधील कुपोषण कमी करणे, हा या योजनेचा हेतू आहे. गेल्या दोन महिन्यापासून आतापर्यंत जिल्ह्यातील सहा हजार महिलांना याचा लाभ देण्यात आला आहे.

महिलांना बाळंतपणात अतिरिक्त पोषण आहाराची गरज असते. ही गरज भागविण्यासाठी गरीब कुटुंबांची आर्थिक ताणाताण होत असते. हे टाळण्यासाठी आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील महिलांना बाळंतविड्याच्या माध्यमातून हा आहार दिला जात आहे. याचा मोठा आधार मिळाला आहे.

- पूजा पारगे, सभापती, महिला व बालकल्याण समिती, जिल्हा परिषद

या योजनेमुळे गरीब कुटुंबांतील बाळंतिणींना पोषण आहार मिळू लागला आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागातील महिलांनी या योजनेचे स्वागत केले आहे. ही योजना केवळ मर्यादित काळासाठी न ठेवता कायम चालू ठेवण्याची मागणी महिला करू लागल्या आहेत.

- उषाकिरण सावंत, अंगणवाडीसेविका, इंदापूर