जळगाव : "पाणी म्हणजे जीवन' हे वाक्‍य आपण लहानपणापासून ऐकतो. पण, लहानपणीच त्याकडे दुर्लक्ष करतो. वयानुसार पाणी पिण्याचे प्रमाण ठरलेले असताना मुले पाणीच पीतच नाहीत. त्यातून त्यांना अनेक व्याधी जडतात. म्हणून आता केरळमधील शाळेतून सुरू झालेली "बेल फॉर वॉटर' ही संकल्पना जळगावपर्यंत येऊन पोचली आहे. 

"वॉटर बेल' संकल्पना 
मुले शाळेत आल्यानंतर अभ्यासाच्या नादात पाणी पिण्यास विसरतात. घरून आणलेली वॉटरबॅग तशीच्या तशी घरी घेऊन जातात. शाळेत पाणी न पिण्यामुळे मुलांना किडनी स्टोन, मूत्रसंसर्ग, डोकेदुखी, डिहायड्रेशन यांसारख्या समस्यांना सामोरे जावे लागते. याची जाणीव झाल्यामुळे केरळमधील इंद्रप्रस्थ विद्यालयाने मुलांना पाणी पिण्याची आठवण करून देण्यासाठी प्रथमतः "वॉटर बेल'ची सुरवात केली. ही बेल तीन वेळा होते. बेल वाजल्यानंतर मुलांनी थोडे थांबून पाणी प्यायला हवे, हा यामागचा उद्देश आहे. 

आवर्जुन वाचा > पाटी ऐवजी "त्यांच्या' नशिबी उकीरडे

मुले पाणी कमी का पितात? 
पाणी शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवण्याचेही काम करते. सध्याच्या आधुनिक जीवनशैलीत मुलांचे एकाचजागी बसून खेळणे, मोबाईल पाहणे वाढलेय. यामुळे शरीरातील पचनयंत्रणा मंदावते. पर्यायाने पाण्याची गरजही मंदावते. तसेच अतिगोड, स्निग्ध पदार्थ वारंवार खाणाऱ्या मुलांना पाणी प्यावेसे वाटतच नाही. 

नक्‍की पहा > फक्‍त सर्दी पडशापुरती उरली महापालिका रूग्णालये! 

अशी आहे वयानुसार पाण्याची गरज (किमान प्रतिदिन) 

वयोमर्यादा पाण्याची गरज 
1- 3 वर्षे 1.3 लिटर 
4 -8 वर्षे 1.7 लिटर 
9 -13 वर्षे 2.4 लिटर 
14 - 18 वर्षे 3 लिटर 
19 -20 वर्षे 3.5 लिटर 

लहान वयोगटातील समस्या या शरीरातील पाण्याच्या अल्प प्रमाणामुळे उद्‌भवतात. त्यातील बद्धकोष्ठता, लघवीची समस्या, मूतखडा होणे यांचा संबंध येतोच. त्यामुळे लहान मुलांच्या शरीरातील एकूण पाण्याच्या प्रमाणाकडे लक्ष देण्याची आवश्‍यकता आहे. 
- डॉ. वरुण सरोदे, लहान मुलांचे मूत्ररोगतज्ज्ञ तथा शल्यचिकित्सक