Why Diwali Is Not Widely Celebrated in Kerala: देशभर दिवाळीचा सण आनंदात आणि उत्साहात साजरा होतो आहे. दिवाळीमुळे संपूर्ण देशच दिव्यांनी झगमगून जातो. सर्वोच्च न्यायालयाने यंदा ग्रीन फटाक्यांना परवानगी दिली आहे. यामुळे दिल्ली-एनसीआरमधील लोकांनाही दिलासा मिळाला आहे. मात्र भारतात एक राज्य असंही आहे जिथे दिवाळीचा उत्सव जवळपास होतच नाही आणि ते राज्य आहे केरळ, दिवाळी ही अतिशय मर्यादित स्वरूपात म्हणजे जवळपास साजरी होत नाही, असंही म्हटलं तरी एकवेळ चालेल.

केरळ आपल्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक वैभवासाठी प्रसिद्ध आहे. मात्र या राज्यातील लोकांचा दिवाळीबाबतचा दृष्टिकोन वेगळा आहे. येथील बहुतांश हिंदू कुटुंब दिवाळी धूमधडक्यात साजरी करत नाहीत. याचे सर्वात मोठे कारण आहे स्थानिक मान्यता आणि परंपरा.

असे मानले जाते की केरळचे राजे महाबली यांचा मृत्यू दिवाळीच्या दिवशी झाला होता. यामुळेच केरळमध्ये बहुतांश लोक दिवाळीच्या दिवशी उत्सव साजरा न करता भक्तिभाव आणि शांतता बाळगतात. हे लोक या दिवशी दिवा लावून पूजा करतात, मात्र कोणताही गाजावाजा करत नाही किंवा फटाकेही फोडत नाहीत.

तरी काहीजण असाही युक्तिवाद करतात की, केरळमध्ये पावसाळा हा दिवाळीच्या आसपास सुरू असतो, ज्यामुळे दिवे आणि फटाके पेटवणे सहज शक्य होत नाही. खरंतर हे केवळ एक सांगण्यापुरतं कारण आहे, कारण या राज्यात ओणम हा सण अतिशय उत्साहात आणि धुमधकडाक्यात साजरा केला जातो, जो महाबलींशी निगडीत असतो. यामुळेच येथे धार्मिक मान्यतांचा प्रभाव अधिक असल्याचे मानले जाते.

आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे केरळमध्ये हिंदू लोकसंख्या जवळपास ५५ टक्के आहे. यामुळे खरंतर तिथे दिवाळी साजरी होण्यास काहीही अडचण नसली पाहीजे. परंतु तेथील स्थानिक मान्यता आणि परंपरागत गोष्टींनी तेथील सणांची दिशा बदलल्याचे दिसून येते. तरी आता तेथील काही शहरं जसं की कोच्ची, तिरुवंतपुरम येथे आता अन्य राज्यांप्रमाणे दिवाळीची थोडीफार झलक दिसून येते. मात्र ग्रामीण भागात दिवळीचा दिवस नेहमीसारखाच अतिशय साधा असतो.

तामिळनाडूत छोट्या दिवाळीला महत्त्व -

केरळच नाहीतर तामिळनाडूमधील काही भागांमध्येही दिवाळीचे पारंपारिक स्वरूप वेगळे आहे. त्या ठिकाणी लोक नरकचतुर्दशीला महत्त्व देतात. पारंपारिक कथेनुसार या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने नरकासुर नावाच्या राक्षसाचा वध केला होता. यामुळे तामिळनाडूत हा दिवस छोटी दिवाळी म्हणून मोठ्या उत्साहात साजरा होता.